Rahim Miyomları (Fibroidler) Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri

# Rahim Miyomları (Fibroidler) Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri

**Rahim miyomları (fibroidler)**, kadınlarda en sık görülen iyi huylu tümörlerdir. Üreme çağındaki kadınların yaklaşık %70-80’inde miyom bulunmakla birlikte, bunların büyük çoğunluğu hiçbir belirti vermez. Miyomlar kanser değildir ve kansere dönüşme riskleri son derece düşüktür. Ancak bazı kadınlarda ağır kanama, ağrı, basınç hissi ve kısırlık gibi ciddi belirtilere neden olabilirler. Erken tanı ve kişiye özel tedavi yaklaşımlarıyla miyomlar başarıyla yönetilebilir.

—

## Bu Makalede Öğrenecekleriniz

– Rahim miyomu nedir ve nasıl oluşur

– Miyom türleri ve yerleşim yerleri

– Dikkat edilmesi gereken belirtiler

– Miyom oluşumuna yol açan faktörler

– Tanı için kullanılan yöntemler

– Güncel tedavi seçenekleri

– Miyom ve gebelik ilişkisi

– Sık sorulan sorular ve uzman yanıtları

—

## Rahim Miyomu Nedir?

Rahim miyomları, rahmin kas tabakasından (miyometriyum) kaynaklanan iyi huylu (benign) tümörlerdir. Tıbbi terminolojide “leiomyom” veya “uterin fibroid” olarak da adlandırılırlar. Miyomlar, düz kas hücrelerinin anormal çoğalmasıyla oluşur ve boyutları birkaç milimetreden karpuz büyüklüğüne kadar değişebilir.

Miyomlar tek olabileceği gibi, çok sayıda da bulunabilir. Bazı kadınlarda onlarca miyom aynı anda saptanabilir. Her miyomun büyüme hızı farklıdır; bazıları yıllarca aynı boyutta kalırken, bazıları hızla büyüyebilir.

### Miyom İstatistikleri

– **Görülme sıklığı:** 50 yaşına kadar kadınların %70-80’inde miyom bulunur

– **Belirti oranı:** Miyomların yalnızca %20-50’si belirti verir

– **En sık görüldüğü yaş:** 30-50 yaş arası

– **Irk faktörü:** Siyahi kadınlarda 2-3 kat daha sık görülür

– **Kanserleşme riski:** %0.1’den az (son derece nadir)

—

## Miyom Türleri ve Yerleşim Yerleri

Miyomlar, rahimdeki yerleşim yerlerine göre sınıflandırılır. Yerleşim yeri, miyomun vereceği belirtileri ve tedavi yaklaşımını doğrudan etkiler.

### 1. İntramural Miyomlar

En sık görülen miyom tipidir (%70). Rahim duvarının kas tabakası içinde büyürler.

**Özellikleri:**

– Rahmi büyütebilir ve şeklini bozabilir

– Büyük olduklarında ağır kanama ve basınç belirtilerine neden olabilir

– Çok büyüdüklerinde komşu organlara baskı yapabilir

### 2. Subserosal Miyomlar

Rahmin dış yüzeyinden (seroza) dışarı doğru büyüyen miyomlardır (%20).

**Özellikleri:**

– Genellikle kanama şikayetine neden olmaz

– Büyük olduklarında karın şişliği ve basınç hissine yol açar

– Mesane veya bağırsaklara baskı yapabilir

– Saplı (pedinkule) olanları torsiyona (dönme) uğrayabilir

### 3. Submüköz Miyomlar

Rahim boşluğuna doğru büyüyen miyomlardır (%5-10). En az görülen ancak en fazla belirti veren tiptir.

**Özellikleri:**

– Küçük olsalar bile şiddetli kanama ve adet düzensizliğine neden olurlar

– Kısırlık ve düşük riskini en çok artıran miyom tipidir

– Histeroskopi ile tedavi edilebilirler

### 4. Servikal Miyomlar

Rahim ağzında (serviks) yerleşen nadir miyomlardır.

**Özellikleri:**

– Doğum kanalını tıkayabilir

– Vajinal kanama ve ağrıya neden olabilir

– Cinsel ilişkide ağrı yapabilir

### 5. İntraligamenter Miyomlar

Rahmi destekleyen bağlar arasında büyüyen nadir miyomlardır.

**Özellikleri:**

– Üreterlere baskı yaparak böbrek sorunlarına yol açabilir

– Cerrahi tedavisi daha karmaşıktır

—

## Rahim Miyomu Belirtileri Nelerdir?

Miyomların çoğu belirti vermez ve rutin ultrason muayenesinde tesadüfen saptanır. Ancak yaklaşık %20-50’si çeşitli belirtilere neden olur. Belirtiler, miyomun boyutuna, sayısına ve yerleşim yerine göre değişir.

### Temel Belirtiler

**Ağır Adet Kanaması (Menoraji):**

Miyomların en sık belirtisidir. Özellikle submüköz ve büyük intramural miyomlarda görülür.

– 7 günden uzun süren kanamalar

– Pıhtılı kanama

– Saatte bir ped değiştirme gerekliliği

– Gece uyanarak ped değiştirme

– Anemi (kansızlık) gelişmesi

**Adet Dışı Kanama:**

Adet dönemleri arasında lekelenme veya düzensiz kanama olabilir.

**Pelvik Ağrı ve Basınç:**

– Alt karında dolgunluk ve ağırlık hissi

– Adet döneminde şiddetlenen kramp tarzı ağrılar

– Bel ve bacak ağrısı (sinir basısına bağlı)

– Cinsel ilişki sırasında ağrı (disparoni)

**Mesane Belirtileri:**

Miyomların mesaneye baskısına bağlı:

– Sık idrara çıkma

– Ani idrar sıkışması

– İdrar yapamama (nadir, çok büyük miyomlarda)

– Gece idrara kalkma (noktüri)

**Bağırsak Belirtileri:**

Miyomların rektuma baskısına bağlı:

– Kabızlık

– Dışkılama sırasında ağrı veya baskı hissi

– Şişkinlik

**Karın Büyümesi:**

Büyük miyomlar karın çevresinin genişlemesine neden olabilir. Bazı kadınlar “hamile gibi görünüyorum” şikayetiyle başvurur.

**Doğurganlık Sorunları:**

– Hamile kalamama

– Tekrarlayan düşükler

– Erken doğum riski

### Acil Belirtiler: Ne Zaman Hemen Doktora Başvurmalısınız?

Aşağıdaki durumlar acil değerlendirme gerektirir:

– Ani başlayan şiddetli pelvik ağrı (miyom dejenerasyonu veya torsiyon)

– Çok ağır, kontrol edilemeyen kanama

– Ateş eşliğinde karın ağrısı

– İdrar yapamama

– Bayılma veya şiddetli baş dönmesi (anemiye bağlı)

—

## Rahim Miyomu Nedenleri ve Risk Faktörleri

Miyomların kesin nedeni bilinmemekle birlikte, hormonal, genetik ve çevresel faktörlerin rol oynadığı düşünülmektedir.

### Hormonal Faktörler

**Östrojen ve Progesteron:**

Miyomlar, östrojen ve progesteron hormonlarına bağımlıdır. Bu nedenle:

– Üreme çağında büyürler

– Gebelikte (hormon yüksekliği) büyüyebilirler

– Menopozda (hormon düşüşü) küçülürler

– Hormon tedavisi alanlarda büyüme gösterebilirler

### Genetik Faktörler

– Ailede (anne, kız kardeş) miyom öyküsü riski 2-3 kat artırır

– Belirli gen mutasyonları miyom gelişimiyle ilişkilendirilmiştir

– Bazı genetik sendromlar miyom riskini artırır

### Risk Faktörleri

**Riski Artıran Faktörler:**

– **Yaş:** 30-50 yaş arası en yüksek risk

– **Irk:** Afrika kökenli kadınlarda daha sık ve daha erken yaşta

– **Aile öyküsü:** Anne veya kız kardeşte miyom varlığı

– **Erken adet başlangıcı:** 10 yaşından önce adet görme

– **Obezite:** Fazla kilo miyom riskini artırır

– **Kırmızı et tüketimi:** Yüksek kırmızı et tüketimi riskle ilişkili

– **D vitamini eksikliği:** Düşük D vitamini seviyeleri

– **Alkol kullanımı:** Özellikle bira tüketimi

– **Hipertansiyon:** Yüksek tansiyon miyom riskini artırır

**Riski Azaltan Faktörler:**

– Doğum yapmış olmak (her doğum riski azaltır)

– Uzun süreli emzirme

– Meyve ve sebze ağırlıklı beslenme

– Düzenli egzersiz

– Oral kontraseptif kullanımı (tartışmalı)

—

## Rahim Miyomu Tanısı Nasıl Konulur?

Miyomlar genellikle rutin jinekolojik muayene veya ultrason sırasında tesadüfen saptanır. Tanı süreci şu basamakları içerir:

### 1. Tıbbi Öykü ve Semptom Değerlendirmesi

– Adet düzeni ve kanama miktarı

– Ağrı karakteri ve zamanlaması

– Mesane ve bağırsak belirtileri

– Doğurganlık öyküsü

– Aile öyküsü

### 2. Jinekolojik Muayene

Bimanuel muayene ile:

– Rahmin boyutu değerlendirilir

– Düzensiz kontur veya kitleler hissedilir

– Hassasiyet ve hareketlilik kontrol edilir

### 3. Görüntüleme Yöntemleri

**Pelvik Ultrasonografi:**

İlk tercih görüntüleme yöntemidir.

– Transvajinal ultrason (en hassas)

– Transabdominal ultrason

– Miyomların sayısı, boyutu ve yerleşimi belirlenir

**Sonohisterografi (SİS):**

Rahim boşluğuna serum fizyolojik verilerek yapılan özel ultrason. Submüköz miyomların değerlendirilmesinde üstündür.

**MR (Manyetik Rezonans):**

– Miyom haritalaması için en detaylı görüntüleme

– Cerrahi öncesi planlama

– Miyom ile adenomiyozis ayrımı

– Miyomun dejenerasyon durumu

**Histeroskopi:**

Rahim boşluğunun kamera ile doğrudan görüntülenmesi. Submüköz miyomların tanı ve tedavisinde kullanılır.

### 4. Laboratuvar Testleri

– **Tam kan sayımı:** Anemi değerlendirmesi

– **Ferritin:** Demir deposu kontrolü

– **Gebelik testi:** Üreme çağındaki her kadında

– **Tiroid testleri:** Kanama nedenlerini ekarte etmek için

– **Koagülasyon testleri:** Kanama bozukluklarını ekarte etmek için

—

## Rahim Miyomu Tedavi Yöntemleri

Miyom tedavisi; hastanın yaşına, belirtilerinin şiddetine, miyomların özelliklerine ve çocuk sahibi olma isteğine göre bireyselleştirilir. Belirti vermeyen miyomlar genellikle tedavi gerektirmez, yalnızca takip edilir.

### 1. Bekle-Gözle Yaklaşımı

Aşağıdaki durumlarda tedavi gerekmeyebilir:

– Miyom belirti vermiyorsa

– Miyom boyutu küçük ve stabilse

– Menopoza yakın dönemdeyseniz (miyomlar küçülecektir)

**Takip:** 6-12 ayda bir ultrason kontrolü önerilir.

### 2. İlaç Tedavisi

**Ağrı ve Kanama Kontrolü:**

– **NSAİİ ilaçlar:** Ağrı ve kanamayı azaltır

– **Traneksamik asit:** Kanama miktarını %30-50 azaltır

**Hormonal Tedaviler:**

– **Doğum kontrol hapları:** Kanamayı düzenler, miyomu küçültmez

– **Progestinler:** Kanama kontrolü sağlar

– **Hormonal spiral (Mirena):** Kanamayı önemli ölçüde azaltır

– **GnRH agonistleri:** Miyomları geçici olarak %30-50 küçültür, cerrahi öncesi kullanılır

– **GnRH antagonistleri (Relugolix):** Yeni nesil oral tedavi

– **Seçici progesteron reseptör modülatörleri:** Ulipristal asetat (kısıtlı kullanım)

### 3. Minimal İnvaziv Tedaviler

**Rahim Arter Embolizasyonu (UAE):**

– Girişimsel radyoloji tarafından yapılır

– Miyomlara giden kan akışı kesilir

– Miyomlar küçülür (%40-60)

– Hastanede 1 gece kalış

– Çocuk isteği olanlarda dikkatli değerlendirilmeli

**MR Eşliğinde Odaklanmış Ultrason (MRgFUS/HIFU):**

– Kesisiz, tamamen non-invaziv

– Yüksek yoğunluklu ultrason ile miyom dokusu tahrip edilir

– Günübirlik işlem

– Her miyom tipi için uygun değil

**Radyofrekans Ablasyon:**

– Laparoskopi ile yapılır

– Miyom içine yerleştirilen problarla doku tahrip edilir

### 4. Cerrahi Tedavi

**Miyomektomi (Miyom Çıkarma):**

Rahmi koruyarak sadece miyomların çıkarılmasıdır. Çocuk isteği olan kadınlarda tercih edilir.

*Histeroskopik Miyomektomi:*

– Submüköz miyomlar için

– Vajinal yoldan, kesisiz

– Günübirlik işlem

– Hızlı iyileşme

*Laparoskopik Miyomektomi:*

– Karında küçük kesilerle yapılır

– Subserosal ve intramural miyomlar için

– 1-2 gün hastanede kalış

– 2-4 hafta iyileşme süresi

*Robotik Miyomektomi:*

– Laparoskopik cerrahinin robotik versiyonu

– Daha hassas hareketler

– Özellikle zor yerleşimli miyomlarda avantajlı

*Açık Miyomektomi (Laparotomi):*

– Çok sayıda veya çok büyük miyomlarda

– Karından kesi ile yapılır

– 2-3 gün hastanede kalış

– 4-6 hafta iyileşme süresi

**Histerektomi (Rahim Alınması):**

Kesin tedavi yöntemidir. Çocuk isteği olmayan, diğer tedavilere yanıt vermeyen veya ciddi belirtileri olan kadınlarda düşünülür.

*Türleri:*

– Total histerektomi: Rahim + rahim ağzı

– Subtotal histerektomi: Sadece rahim gövdesi

– Vajinal, laparoskopik veya açık yöntemle yapılabilir

—

## Miyom ve Gebelik İlişkisi

Miyomlar, hamileliği ve doğurganlığı çeşitli şekillerde etkileyebilir.

### Miyomların Gebeliğe Etkisi

**Hamile Kalmayı Zorlaştırabilir:**

– Submüköz miyomlar embriyonun tutunmasını engelleyebilir

– Büyük miyomlar fallop tüplerini tıkayabilir

– Rahim boşluğunun şeklini bozabilir

**Gebelik Komplikasyonları:**

– Düşük riski (%10-20 artış)

– Erken doğum riski

– Bebeğin makat gelişi

– Plasenta yerleşim anomalileri

– Miyom dejenerasyonu (ağrılı)

**Doğumu Etkileyebilir:**

– Sezaryen ihtiyacını artırabilir

– Doğum kanalını tıkayabilir

– Doğum sonrası kanama riski

### Gebelikte Miyom Takibi

– Miyomlar gebelikte büyüyebilir (özellikle ilk trimester)

– Çoğu miyom gebelik boyunca sorun çıkarmaz

– Düzenli ultrason takibi önerilir

– Ağrı gelişirse dinlenme ve ağrı kesici tedavisi

### Miyomektomi Sonrası Gebelik

– Cerrahi sonrası 3-6 ay beklenmesi önerilir

– Rahim duvarının iyileşme süresi değerlendirilir

– Doğum şekli cerrahinin tipine göre belirlenir

– Derin miyomektomi sonrası sezaryen önerilir

—

## Miyomlarda Beslenme ve Yaşam Tarzı

Beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleri miyomları tedavi etmez ancak büyümelerini yavaşlatabilir ve belirtileri hafifletebilir.

### Beslenme Önerileri

**Tercih Edilmesi Gereken Besinler:**

– Yeşil yapraklı sebzeler (brokoli, ıspanak, lahana)

– Meyveler (özellikle turunçgiller ve meyveler)

– Tam tahıllar

– Baklagiller

– Balık (omega-3 kaynağı)

– Yeşil çay

– D vitamini kaynakları

**Sınırlandırılması Gereken Besinler:**

– Kırmızı et (haftada 2 porsiyondan fazla değil)

– İşlenmiş et ürünleri

– Yüksek yağlı süt ürünleri

– Rafine karbonhidratlar ve şeker

– Alkol (özellikle bira)

– Kafein (aşırı tüketim)

### Yaşam Tarzı Değişiklikleri

– **Kilo kontrolü:** İdeal kiloya ulaşmak

– **Düzenli egzersiz:** Haftada 150 dakika orta yoğunlukta

– **Stres yönetimi:** Yoga, meditasyon

– **Yeterli uyku:** 7-8 saat

– **Sigara bırakma**

– **D vitamini desteği:** Eksiklik varsa

—

## Sık Sorulan Sorular

### Rahim miyomu kanser midir?

Hayır, rahim miyomları iyi huylu (benign) tümörlerdir ve kanser değildir. Miyomların kansere dönüşme riski %0.1’den azdır, yani son derece nadirdir. Ancak çok nadir görülen leiomyosarkom (kötü huylu kas tümörü) bazen miyom gibi görünebilir. Bu nedenle hızlı büyüyen veya menopoz sonrası büyüyen miyomlar dikkatle değerlendirilmelidir.

### Miyomlar kendiliğinden geçer mi?

Miyomlar kendiliğinden kaybolmaz ancak menopozla birlikte östrojen seviyesinin düşmesiyle küçülürler. Menopoz sonrası miyomlar genellikle sorun olmaktan çıkar. Üreme çağındaki kadınlarda miyomlar büyüyebilir veya aynı boyutta kalabilir; kendiliğinden kaybolmaları beklenmez.

### Miyom olan kadınlar hamile kalabilir mi?

Evet, miyomlu kadınların çoğu hamile kalabilir ve sağlıklı gebelik geçirebilir. Ancak miyomun yerleşim yeri ve boyutu doğurganlığı etkileyebilir. Özellikle submüköz miyomlar ve rahim boşluğunu bozan büyük miyomlar kısırlığa neden olabilir. Bu durumda miyomektomi sonrası gebelik şansı artar.

### Miyom ameliyatı sonrası miyom tekrar oluşur mu?

Evet, miyomektomi sonrası miyomların tekrar oluşma (nüks) riski %15-30 arasındadır. Bu risk, ilk ameliyattaki miyom sayısı arttıkça yükselir. Tek miyomu olan kadınlarda nüks riski daha düşüktür. Histerektomi (rahmin alınması) tek kesin tedavidir ve sonrasında miyom oluşmaz.

### Miyom hangi boyutta ameliyat gerektirir?

Miyom ameliyatı için kesin bir boyut sınırı yoktur. Tedavi kararı boyuttan çok belirtilere, hastanın yaşına ve çocuk isteğine göre verilir. Belirti vermeyen 10 cm miyom takip edilebilirken, 3 cm submüköz miyom şiddetli kanama nedeniyle ameliyat gerektirebilir. Genel olarak semptom veren veya hızlı büyüyen miyomlar tedavi adayıdır.

### Miyom ağrı yapar mı?

Evet, miyomlar ağrıya neden olabilir. Özellikle büyük miyomlarda pelvik basınç hissi, adet döneminde şiddetli kramplar ve cinsel ilişkide ağrı görülebilir. Miyom dejenerasyonu (miyomun kan beslenmesin kesilmesi) ani ve şiddetli ağrıya neden olur. Saplı miyomların torsiyonu da acil karın ağrısı nedenidir.

### Miyom varken doğum kontrol hapı kullanılabilir mi?

Evet, doğum kontrol hapları miyomu olan kadınlarda kullanılabilir ve hatta adet kanamalarını düzenlemek için tercih edilebilir. Haplar miyomları küçültmez ancak büyümelerini de hızlandırmaz. Düşük dozlu haplar genellikle güvenlidir. Ancak kişisel durumunuza göre doktorunuz farklı bir yöntem önerebilir.

### Menopozda miyomlar ne olur?

Menopozda östrojen ve progesteron hormonları düşer. Bu hormonlara bağımlı olan miyomlar genellikle menopoz sonrası küçülür ve belirtiler azalır veya kaybolur. Ancak hormon replasman tedavisi (HRT) alan kadınlarda miyomlar küçülmeyebilir veya büyüyebilir. Menopoz sonrası büyüyen miyom dikkatle değerlendirilmelidir.

—

## Sonuç

Rahim miyomları, kadınların büyük çoğunluğunda görülen ancak çoğunlukla zararsız olan oluşumlardır. Belirti vermeyen miyomlar tedavi gerektirmez ve düzenli takiple izlenebilir. Ancak ağır kanama, ağrı veya kısırlığa neden olan miyomlar, günümüzün gelişmiş tedavi yöntemleriyle başarıyla tedavi edilebilir.

Miyom tanısı aldıysanız panik yapmayın. Miyomların büyük çoğunluğu iyi huyludur ve tedavi seçenekleri çok çeşitlidir. Doktorunuzla birlikte sizin için en uygun tedavi planını oluşturabilirsiniz. Çocuk isteğiniz varsa, rahim koruyucu tedavilerle hem miyomlarınızdan kurtulabilir hem de anne olma şansınızı koruyabilirsiniz.

Düzenli jinekolojik kontroller, miyomların erken saptanması ve uygun zamanda tedavi edilmesi için önemlidir.

—

**Önemli Uyarı:** Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Herhangi bir sağlık sorununuz varsa mutlaka bir sağlık profesyoneline danışınız. Tedavi kararları, hastanın bireysel durumuna göre uzman hekim tarafından verilmelidir.

*Son güncelleme: Ocak 2026 | GynLobby Kadın Sağlığı Platformu*

—