Smear Testi Nedir? Nasıl Yapılır, Ne Zaman Yapılmalı?

Smear testi (Pap smear), rahim ağzı kanserini erken aşamada tespit etmek için yapılan basit ve hayat kurtarıcı bir tarama testidir. Rahim ağzından alınan hücre örneklerinin laboratuvarda incelenmesiyle anormal hücreler saptanabilir. Düzenli smear testi, rahim ağzı kanserinin önlenmesinde ve erken teşhisinde en etkili yöntemlerden biridir. Bu test sayesinde kanser öncesi değişiklikler yakalanarak tedavi edilebilir.

Bu Makalede Öğrenecekleriniz

Smear testi nedir ve neden önemlidir
Test nasıl yapılır
Ne zaman ve ne sıklıkla yapılmalı
Teste nasıl hazırlanılır
Sonuçlar ne anlama gelir
Anormal sonuçlarda ne yapılır
HPV testi ile farkı
Sık sorulan sorular ve uzman yanıtları

Smear Testi Nedir?

Smear testi, rahim ağzından (serviks) alınan hücre örneklerinin mikroskop altında incelenmesiyle yapılan bir tarama testidir. Test adını, yöntemi geliştiren Dr. George Papanicolaou’dan almıştır (Pap smear).

Bu test ile:

Rahim ağzındaki anormal hücreler (displazi) saptanır
Kanser öncesi değişiklikler erken aşamada tespit edilir
Rahim ağzı kanseri önlenebilir veya erken teşhis edilebilir
HPV enfeksiyonunun neden olduğu hücre değişiklikleri görülür

Smear Testinin Önemi

Rahim ağzı kanserinden ölümleri %80 azaltmıştır
Kanser öncesi değişiklikler tedavi edildiğinde %100 önlenebilir
Basit, hızlı ve ağrısız bir testtir
Düzenli tarama hayat kurtarır

Smear Testi İstatistikleri

Düzenli smear testi ile rahim ağzı kanseri riski %80-90 azalır
Rahim ağzı kanseri dünyada kadınlarda 4. en sık kanser
Türkiye’de yılda ~4.500 yeni rahim ağzı kanseri vakası
Erken evrede teşhis edilirse 5 yıllık sağkalım %90+

Smear Testi Nasıl Yapılır?

İşlem Adımları

1. Hazırlık:

Jinekolojik muayene pozisyonuna geçilir
Hekim spekulum (ördek gagası) ile vajinayı açar
Rahim ağzı görünür hale gelir

2. Örnek Alma:

Özel bir fırça veya spatül ile rahim ağzından hücre örneği alınır
Hem rahim ağzı yüzeyi hem de kanal içinden örnek alınır
İşlem yalnızca birkaç saniye sürer

3. Laboratuvar:

Alınan örnekler özel bir sıvı içinde (sıvı bazlı sitoloji) veya cam lam üzerinde laboratuvara gönderilir
Sitolog/patolog hücreleri mikroskop altında inceler

Test Sırasında Ne Hissedilir?

Genellikle ağrısızdır
Hafif baskı veya rahatsızlık hissi olabilir
İşlem 1-2 dakika sürer
Sonrasında hafif lekelenme olabilir (normal)

Smear Testi Ne Zaman ve Ne Sıklıkla Yapılmalı?

Türkiye Sağlık Bakanlığı Önerileri

Yaş Grubu	Tarama Önerisi
21 yaş altı	Rutin tarama önerilmez
21-29 yaş	3 yılda bir smear testi
30-65 yaş	5 yılda bir smear + HPV testi VEYA 3 yılda bir smear
65 yaş üzeri	Son 10 yılda düzenli normal sonuçlar varsa durdurulabilir

Özel Durumlar

Daha Sık Tarama Gerekebilir:

Önceki smear sonucu anormal olanlar
HIV pozitif kadınlar
Bağışıklık sistemi baskılanmış olanlar
Geçmişte CIN 2/3 veya kanser tedavisi görmüş olanlar
Rahimde DES’e maruz kalmış olanlar

Tarama Gerekmeyebilir:

Total histerektomi geçirmiş (rahim ve rahim ağzı alınmış) ve öncesinde normal sonuçları olan kadınlar
HPV negatif ve smear normal olan kadınlarda aralık uzatılabilir

Smear Testine Nasıl Hazırlanılır?

Test Öncesi Yapılmaması Gerekenler (48-72 saat önce)

❌ Cinsel ilişki
❌ Vajinal duş
❌ Tampon kullanımı
❌ Vajinal krem, fitil veya jel kullanımı
❌ Spermisit kullanımı

Test İçin Uygun Zaman

Adet döneminin dışında olmalı
İdeal zaman: Adetin bitiminden 10-20 gün sonra
Hafif lekelenme varsa test yapılabilir (doktorunuza danışın)

Diğer Öneriler

Rahat giysiler giyin
Mesanenizi test öncesi boşaltın
Stres yapmayın, test hızlı ve kolaydır
Sorularınızı doktorunuza sorun

Smear Testi Sonuçları Ne Anlama Gelir?

Normal Sonuç

NILM (Negative for Intraepithelial Lesion or Malignancy):

Anormal hücre yok
Kanser veya kanser öncesi değişiklik yok
Rutin tarama programına devam

Anormal Sonuçlar

Anormal sonuç kanser demek değildir. Çoğu anormal sonuç kendiliğinden düzelir veya tedavi edilebilir.

ASC-US (Atypical Squamous Cells of Undetermined Significance):

Belirsiz anlama sahip atipik hücreler
En sık görülen anormal sonuç
HPV testi veya 6-12 ay sonra tekrar smear önerilir
Çoğu kendiliğinden düzelir

LSIL (Low-grade Squamous Intraepithelial Lesion):

Düşük dereceli hücre değişikliği
Genellikle HPV enfeksiyonuna bağlı
CIN 1’e karşılık gelir
Çoğunlukla kendiliğinden iyileşir
Takip veya kolposkopi önerilir

HSIL (High-grade Squamous Intraepithelial Lesion):

Yüksek dereceli hücre değişikliği
CIN 2/3’e karşılık gelir
Kolposkopi ve biyopsi gerekir
Tedavi edilmezse kanser riski var
Tedavi ile tamamen iyileşir

ASC-H (Atypical Squamous Cells, cannot exclude HSIL):

HSIL ekarte edilemeyen atipik hücreler
Kolposkopi önerilir

AGC (Atypical Glandular Cells):

Atipik glandüler (salgı) hücreler
Daha detaylı değerlendirme gerekir
Kolposkopi ve endometrial örnekleme gerekebilir

Kanser:

Nadir görülür
İleri değerlendirme ve tedavi gerekir

Anormal Smear Sonucunda Ne Yapılır?

Kolposkopi

Anormal smear sonucunda genellikle kolposkopi yapılır:

Rahim ağzı özel bir mikroskopla (kolposkop) incelenir
Anormal bölgeler belirlenir
Gerekirse biyopsi alınır
Ofis ortamında yapılır, ağrısız veya hafif rahatsızlık verir

Biyopsi

Şüpheli bölgeden küçük doku örneği alınır
Patoloji laboratuvarında incelenir
Kesin tanı konulur
Hafif ağrı veya kramp olabilir

CIN Evreleri ve Tedavi

Evre	Anlamı	Tedavi
CIN 1	Hafif displazi	Genellikle takip, çoğu kendiliğinden iyileşir
CIN 2	Orta displazi	LEEP veya diğer tedaviler
CIN 3	Ağır displazi / Karsinoma in situ	LEEP veya konizasyon

LEEP (Loop Electrosurgical Excision Procedure)

En sık kullanılan tedavi yöntemi
Elektrikli tel halka ile anormal doku çıkarılır
Lokal anestezi ile yapılır
10-15 dakika sürer
Başarı oranı %90+

Smear Testi ve HPV Testi Farkı

Özellik	Smear Testi	HPV Testi
Ne arar	Anormal hücreler	HPV DNA’sı
Amacı	Hücre değişikliklerini saptar	HPV enfeksiyonunu saptar
Nasıl yapılır	Hücre örneği mikroskopla incelenir	HPV DNA testi yapılır
Ne zaman	21 yaşından itibaren	30 yaşından itibaren
Tek başına mı	Evet (21-29 yaş)	Smear ile birlikte (30+)

Birlikte Test (Co-testing)

30 yaş üstü kadınlarda smear + HPV testi birlikte yapılabilir:

Her ikisi de negatifse: 5 yıl sonra tekrar
Daha güvenilir sonuç
Daha uzun tarama aralığı

Smear Testi Kimlere Yapılmaz?

Tarama Önerilmeyen Durumlar

21 yaş altı: HPV enfeksiyonları bu yaşta yaygındır ve çoğu kendiliğinden geçer
65 yaş üzeri: Son 10 yılda 3 ardışık normal smear veya 2 ardışık normal smear+HPV varsa
Total histerektomi: Rahim ağzı da alınmışsa ve daha önce CIN 2/3 veya kanser yoksa
Hiç cinsel ilişkiye girmemiş: Risk çok düşük, bireysel değerlendirme

Geçici Erteleme Gereken Durumlar

Aktif vajinal enfeksiyon (tedavi sonrası yapılır)
Adet dönemi (adet sonrası yapılır)
Doğum sonrası (6-8 hafta beklenir)

Smear Testi Hakkında Mitler ve Gerçekler

Mit	Gerçek
“Smear testi çok ağrılıdır”	❌ Genellikle ağrısızdır, sadece hafif rahatsızlık olabilir
“Bakire kadınlara smear yapılmaz”	⚠️ Risk düşük olsa da bireysel değerlendirme yapılır
“HPV aşısı olduysa smear gerekmez”	❌ Aşı olsanız bile smear testi gereklidir
“Anormal sonuç = Kanser”	❌ Çoğu anormal sonuç kanser değildir ve tedavi edilebilir
“Menopozda smear gerekmez”	❌ 65 yaşına kadar devam etmelidir
“Hamilelikte smear yapılmaz”	❌ Güvenle yapılabilir

Sık Sorulan Sorular

Smear testi ağrılı mı?

Smear testi genellikle ağrılı değildir. Çoğu kadın sadece hafif bir baskı veya rahatsızlık hisseder. İşlem 1-2 dakika gibi kısa bir sürede tamamlanır. Rahatlamak testi daha konforlu hale getirir. Endişelerinizi doktorunuzla paylaşabilirsiniz.

Smear testi sonucu ne kadar sürede çıkar?

Smear testi sonuçları genellikle 1-3 hafta içinde çıkar. Bazı laboratuvarlarda bu süre daha kısa veya uzun olabilir. Sonuçlarınızı doktorunuzdan veya e-Nabız sisteminden öğrenebilirsiniz.

Hamilelikte smear testi yapılabilir mi?

Evet, hamilelikte smear testi güvenle yapılabilir ve bebeğe zarar vermez. Gebeliğin herhangi bir döneminde yapılabilir. Hatta gebe kalmadan önce taramanızı yaptırmanız önerilir. Anormal sonuç durumunda tedavi genellikle doğum sonrasına ertelenir.

Bakire kadınlara smear testi yapılır mı?

Cinsel ilişkiye girmemiş kadınlarda rahim ağzı kanseri riski çok düşüktür çünkü HPV cinsel yolla bulaşır. Bu nedenle rutin tarama genellikle önerilmez. Ancak özel durumlar için doktorunuzla bireysel değerlendirme yapabilirsiniz.

Anormal smear sonucu kanser mi demek?

Hayır, anormal smear sonucu kanser demek değildir. Anormal sonuçların büyük çoğunluğu kanser öncesi değişikliklerdir ve tedavi edilebilir. HPV enfeksiyonları sıklıkla anormal smear sonucuna neden olur ve çoğu kendiliğinden iyileşir. İleri değerlendirme ile kesin tanı konulur.

Smear testi ne sıklıkla yapılmalı?

21-29 yaş arası kadınlara 3 yılda bir smear testi önerilir. 30-65 yaş arası kadınlara 5 yılda bir smear + HPV testi veya 3 yılda bir smear testi önerilir. Anormal sonuçlar veya risk faktörleri varsa daha sık tarama gerekebilir.

Adet döneminde smear testi yapılabilir mi?

Adet döneminde smear testi yapılması önerilmez çünkü kan hücreleri sonuçları etkileyebilir. İdeal zaman adetin bitiminden 10-20 gün sonrasıdır. Hafif lekelenme varsa test yapılabilir ancak doktorunuza danışmanız önerilir.

Smear testi sonrası cinsel ilişkiye ne zaman girilebilir?

Normal smear testi sonrasında aynı gün cinsel ilişkiye girebilirsiniz. Biyopsi veya LEEP gibi işlemler sonrasında doktorunuzun önerdiği süre (genellikle 1-2 hafta) beklenmelidir.

Sonuç

Smear testi, rahim ağzı kanserinin önlenmesinde ve erken teşhisinde en değerli araçlardan biridir. Bu basit ve kısa test, hayatınızı kurtarabilir.

Düzenli smear testi yaptırmak, kanser öncesi değişikliklerin erken aşamada saptanmasını ve tedavi edilmesini sağlar. Anormal sonuç aldığınızda panik yapmayın – çoğu durumda basit tedavilerle tamamen iyileşme mümkündür.

Sağlığınız için düzenli jinekolojik kontroller ve smear testi yaptırmayı ihmal etmeyin. HPV aşısı ile birlikte smear testi, rahim ağzı kanserinden korunmada en etkili kombinasyondur.

Önemli Uyarı: Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Herhangi bir sağlık sorununuz varsa mutlaka bir sağlık profesyoneline danışınız. Tedavi kararları, hastanın bireysel durumuna göre uzman hekim tarafından verilmelidir.

Son güncelleme: Ocak 2026 | GynLobby Kadın Sağlığı Platformu