Kolposkopi Nedir? Ne Zaman Yapılır, Nasıl Uygulanır?

Kolposkopi, rahim ağzı (serviks), vajina ve vulvanın özel bir büyüteç (kolposkop) ile detaylı incelenmesidir. Genellikle anormal smear testi sonucu veya HPV pozitifliği durumunda rahim ağzındaki şüpheli alanları değerlendirmek için yapılır. Kolposkopi, rahim ağzı kanserinin erken tanısında hayat kurtarıcı bir tanı yöntemidir.

Bu Makalede Öğrenecekleriniz

Kolposkopi nedir ve neden yapılır
İşlem öncesi hazırlık
Kolposkopi nasıl uygulanır
İşlem sırasında ne hissedilir
Biyopsi ve sonuçların değerlendirilmesi
İşlem sonrası dikkat edilmesi gerekenler
Sık sorulan sorular ve uzman yanıtları

Kolposkopi Nedir?

Kolposkopi, rahim ağzının (serviks) kolposkop adı verilen özel bir büyüteç ile 10-40 kat büyütülerek incelenmesi işlemidir. Bu inceleme sayesinde çıplak gözle görülemeyen anormal hücre değişiklikleri tespit edilebilir.

Kolposkop Cihazı

Işıklı büyüteç sistemi
10-40x büyütme kapasitesi
Yeşil filtre (damar yapılarını görmek için)
Kamera sistemi (görüntü kaydı için)

Kolposkopinin Amacı

Anormal hücrelerin yerini belirlemek
Lezyonun boyutunu ve yaygınlığını değerlendirmek
Biyopsi alınacak bölgeyi tespit etmek
Tedavi planlamasına yardımcı olmak
Kanser öncesi değişiklikleri erken yakalamak

Kolposkopi Ne Zaman Yapılır?

Ana Endikasyonlar

1. Anormal Smear (Pap) Testi Sonucu:

ASC-US (önemi belirsiz atipik skuamöz hücreler)
LSIL (düşük dereceli skuamöz intraepitelyal lezyon)
HSIL (yüksek dereceli skuamöz intraepitelyal lezyon)
ASC-H (HSIL ekarte edilemeyen atipik hücreler)
AGC (atipik glandüler hücreler)

Smear testi hakkında detaylı bilgi

2. HPV Pozitifliği:

Yüksek riskli HPV tipleri (özellikle HPV 16, 18)
Persistan (kalıcı) HPV enfeksiyonu

HPV hakkında detaylı bilgi

3. Diğer Durumlar:

Açıklanamayan vajinal kanama
Cinsel ilişki sonrası kanama
Rahim ağzında gözle görülen anormallik
DES’e maruz kalma öyküsü
Tedavi sonrası takip

Kolposkopi Öncesi Hazırlık

İşlemden 24-48 Saat Önce Yapılmaması Gerekenler

❌ Cinsel ilişki
❌ Tampon kullanımı
❌ Vajinal duş
❌ Vajinal krem veya ilaç
❌ Vajinal fitil

İşlem Günü

Normal yemek yiyebilirsiniz
Rahat giysiler tercih edin
İşlem öncesi tuvaletinizi yapın
Ağrı kesici (ibuprofen) alabilirsiniz (isteğe bağlı)

Ne Zaman Ertelenmeli?

Aktif adet kanaması varsa
Aktif vajinal enfeksiyon varsa
Gebelik şüphesi varsa (doktora bildirin)

Kolposkopi Nasıl Yapılır?

İşlem Adımları

Adım 1: Pozisyon

Jinekolojik muayene pozisyonunda yatılır
Bacaklar ayak desteklerine yerleştirilir

Adım 2: Spekulum Yerleştirme

Vajinaya spekulum yerleştirilir
Rahim ağzı görünür hale getirilir

Adım 3: İlk İnceleme

Kolposkop vajina dışında konumlandırılır
Rahim ağzı büyütülerek incelenir
Serum fizyolojik ile yüzey temizlenir

Adım 4: Asetik Asit Uygulaması

%3-5 asetik asit (sirke çözeltisi) uygulanır
1-2 dakika beklenir
Anormal alanlar beyaza döner (asetobeyazlaşma)

Adım 5: Lugol Solüsyonu (İyot) Uygulaması

Schiller testi yapılır
Normal dokular kahverengiye boyanır
Anormal alanlar boyayı tutmaz (sarı kalır)

Adım 6: Değerlendirme

Lezyon özellikleri değerlendirilir
Transformasyon zonu incelenir
Bulgular kaydedilir

Adım 7: Biyopsi (Gerekirse)

Şüpheli alanlardan doku örneği alınır
Genellikle 1-4 biyopsi alınır
ECC (endoservikal küretaj) yapılabilir

Kolposkopik Bulgular

Normal Bulgular

Düzgün yüzeyli pembe epitel
Net damar yapısı
Squamokolumnar bileşke görünür
Asetik aside reaksiyon yok

Anormal Bulgular

Minör Değişiklikler (Düşük Derece):

İnce asetobeyazlaşma
Düzensiz mozaik pattern
İnce punktasyon
Keskin olmayan sınırlar

Majör Değişiklikler (Yüksek Derece):

Kalın, opak asetobeyazlaşma
Kaba mozaik ve punktasyon
Keskin sınırlar
Atipik damarlar
İç sınır belirtisi
Ridge sign (kabartı belirtisi)

Kanser Şüphesi:

Düzensiz yüzey
Ülserasyon
Nekroz
Atipik damarlanma
Tümöral kitle

Biyopsi ve Sonuçlar

Biyopsi Türleri

Punch Biyopsi:

Özel forseps ile küçük doku örneği
En sık kullanılan yöntem
Genellikle dikişsiz

Endoservikal Küretaj (ECC):

Rahim ağzı kanalından örnek
Küret ile kazıma
Özellikle transformasyon zonu görünmüyorsa

Biyopsi Sonuçları

Sonuç	Anlam	Yaklaşım
Normal	Anormal hücre yok	Rutin takip
CIN 1	Hafif displazi	Takip veya tedavi
CIN 2	Orta displazi	Tedavi (LEEP/konizasyon)
CIN 3	Ağır displazi	Tedavi (LEEP/konizasyon)
Karsinoma in situ	Yerinde kanser	Tedavi
İnvaziv kanser	Kanser	İleri tedavi

Sonuçlar Ne Zaman Çıkar?

Genellikle 1-2 hafta içinde
Patoloji laboratuvarına göre değişebilir

Kolposkopi Sırasında Ne Hissedilir?

Normal Hisler

Spekulum yerleştirilirken hafif basınç
Asetik asit uygulandığında hafif yanma/batma (birkaç saniye)
Lugol solüsyonunda genellikle his yok

Biyopsi Sırasında

Kısa süreli kramp benzeri ağrı
Çimdikleme hissi
Genellikle anestezi gerekmez
Çoğu kadın tolere eder

Ağrıyı Azaltmak İçin

Derin nefes alma
Kasları gevşetme
İşlem öncesi ağrı kesici
Doktorla iletişim

Kolposkopi Sonrası

Normal Beklentiler

Hafif lekelenme veya kahverengi akıntı (1-7 gün)
Lugol solüsyonuna bağlı koyu akıntı
Hafif kramp (birkaç saat)

Yapılmaması Gerekenler (Biyopsi Alındıysa)

24-48 saat:

Tampon kullanmayın
Cinsel ilişkiden kaçının
Ağır egzersiz yapmayın

Biyopsi sonrası 1 hafta:

Vajinal duş yapmayın
Havuz/denize girmeyin

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

🚨 Ağır kanama (saatte 1 pedden fazla)
🚨 Şiddetli karın ağrısı
🚨 Ateş (38°C üzeri)
🚨 Kötü kokulu akıntı
🚨 1 haftadan uzun süren kanama

Kolposkopi Sonuçlarına Göre Tedavi

CIN 1 (Hafif Displazi)

Seçenekler:

Takip (6-12 ayda bir smear + kolposkopi)
Çoğu kendiliğinden geriler (%60-70)
Persistan ise tedavi

CIN 2/3 (Orta-Ağır Displazi)

Tedavi Gerekir:

LEEP (Loop Elektrocerrahi Eksizyon)
Konizasyon
Kriyoterapi (seçilmiş vakalarda)
Lazer ablasyon

LEEP/Konizasyon hakkında detaylı bilgi

İnvaziv Kanser

İleri tetkik ve evreleme
Onkolojik tedavi planlaması
Cerrahi, radyoterapi, kemoterapi

Rahim ağzı kanseri hakkında detaylı bilgi

Kolposkopinin Güvenilirliği

Avantajları

Anormal alanları doğrudan görme
Hedefli biyopsi imkanı
Ayakta, poliklinikte yapılabilir
Anestezi gerektirmez
Kısa sürer (10-20 dakika)

Sınırlılıkları

Operatör bağımlı (deneyim önemli)
Endoservikal kanal tam görülemeyebilir
Postmenopozal kadınlarda transformasyon zonu içeride olabilir

Özel Durumlar

Gebelikte Kolposkopi

Endike ise yapılabilir
Biyopsi dikkatli alınmalı
ECC genellikle yapılmaz
Tedavi doğum sonrasına ertelenebilir

Menopoz Sonrası

Transformasyon zonu içeride olabilir
Vajinal östrojen ile hazırlık gerekebilir
ECC önemi artar

İmmün Yetmezlik

HIV pozitif hastalarda daha sık takip
Lezyonlar daha agresif seyredebilir

Sık Sorulan Sorular

Kolposkopi ağrılı bir işlem mi?

Kolposkopi genellikle ağrısız bir işlemdir. Spekulum yerleştirilirken hafif rahatsızlık, asetik asit uygulandığında kısa süreli yanma hissedilebilir. Biyopsi alınırsa kısa süreli kramp benzeri ağrı olabilir ancak çoğu kadın bunu tolere eder. Anestezi genellikle gerekmez.

Kolposkopi ne kadar sürer?

İşlem genellikle 10-20 dakika sürer. Sadece inceleme yapılırsa daha kısa, biyopsi alınırsa biraz daha uzun sürebilir. Sonrasında hemen günlük aktivitelerinize dönebilirsiniz.

Kolposkopi sonrası kanama normal mi?

Evet, özellikle biyopsi alındıysa hafif lekelenme veya kahverengi akıntı 1-7 gün normal kabul edilir. Lugol solüsyonuna bağlı koyu renkli akıntı da olabilir. Ancak ağır kanama, ateş veya kötü kokulu akıntı varsa doktora başvurun.

Kolposkopi sonucu anormal çıkarsa kanser mi demek?

Hayır, anormal kolposkopi sonucu kanser demek değildir. Çoğu anormallik kanser öncesi değişikliklerdir (CIN) ve tedavi edilebilir. Erken tespit ve tedavi ile kansere ilerleme önlenebilir. Bu nedenle kolposkopi hayat kurtarıcı bir tarama yöntemidir.

Kolposkopiden önce cinsel ilişkiye girebilir miyim?

İşlemden 24-48 saat önce cinsel ilişkiden kaçınmanız önerilir. Cinsel ilişki rahim ağzında irritasyona neden olabilir ve sonuçları etkileyebilir. Ayrıca tampon, vajinal krem ve duş da yapılmamalıdır.

Kolposkopi ne sıklıkla tekrarlanmalı?

Bu tamamen sonuçlara bağlıdır. Normal sonuçlarda rutin smear takibi yeterlidir. CIN 1’de 6-12 ayda bir, tedavi sonrası 6 ayda bir kontrol önerilir. Doktorunuz size özel takip planı oluşturacaktır.

Hamilelikte kolposkopi yapılabilir mi?

Evet, gerekli durumlarda hamilelikte de kolposkopi güvenle yapılabilir. Ancak biyopsi daha dikkatli alınır ve endoservikal küretaj genellikle yapılmaz. Tedavi gerektiren durumlar doğum sonrasına ertelenebilir.

Kolposkopi öncesi adet olmam sorun olur mu?

Evet, aktif adet kanaması sırasında kolposkopi yapılması önerilmez çünkü kan görüntüyü bozar. İşlem adetin bitiminden birkaç gün sonraya planlanmalıdır. Randevunuzu ayarlarken adet tarihinizi göz önünde bulundurun.

Sonuç

Kolposkopi, rahim ağzı kanserinin erken tanısında kritik öneme sahip, güvenli ve etkili bir tanı yöntemidir. Anormal smear sonucu veya HPV pozitifliği durumunda korkmadan kolposkopi yaptırmalısınız.

Kolposkopi sayesinde kanser öncesi değişiklikler erken yakalanır ve basit tedavilerle iyileşme sağlanır. Bu işlem sayesinde rahim ağzı kanseri önlenebilir bir hastalık haline gelmiştir.

Düzenli tarama ve gerektiğinde kolposkopi ile kendinizi koruyun.

Önemli Uyarı: Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Herhangi bir sağlık sorununuz varsa mutlaka bir sağlık profesyoneline danışınız.

Son güncelleme: Ocak 2026 | GynLobby Kadın Sağlığı Platformu