Laparoskopik Jinekolojik Cerrahi Nedir? Avantajları, İşlemler ve İyileşme Süreci

Laparoskopik cerrahi (kapalı ameliyat), karın bölgesinde küçük kesiler açılarak özel kamera ve aletler yardımıyla gerçekleştirilen minimal invaziv cerrahi yöntemidir. Jinekolojide laparoskopi; kist ameliyatları, miyom cerrahisi, endometriozis tedavisi, histerektomi ve daha birçok işlemde altın standart haline gelmiştir. Açık cerrahiye göre daha az ağrı, daha küçük iz, daha kısa hastanede kalış süresi ve daha hızlı iyileşme sağlar.


Bu Makalede Öğrenecekleriniz

  • Laparoskopi nedir ve nasıl yapılır
  • Laparoskopinin avantajları
  • Jinekolojide yapılan laparoskopik işlemler
  • Ameliyat öncesi hazırlık
  • Ameliyat sonrası iyileşme süreci
  • Riskler ve komplikasyonlar
  • Robotik cerrahi farkı
  • Sık sorulan sorular ve uzman yanıtları

Laparoskopi Nedir?

Laparoskopi, karın boşluğunun özel bir kamera (laparoskop) ve ince cerrahi aletler kullanılarak görüntülenmesi ve ameliyat edilmesi tekniğidir. “Kapalı ameliyat”, “delikten ameliyat” veya “minimal invaziv cerrahi” olarak da bilinir.

Nasıl Yapılır?

  1. Anestezi: Genel anestezi uygulanır
  2. Gaz verilmesi: Karın boşluğuna CO2 gazı verilerek şişirilir (pnömoperitoneum)
  3. Trokar yerleştirilmesi: Göbek çevresinden ve diğer noktalardan 5-12 mm’lik kesilerle trokarlar (port) yerleştirilir
  4. Kamera ve aletler: Laparoskop (kamera) ve cerrahi aletler trokarlardan içeri sokulur
  5. Ameliyat: Cerrah monitörden görüntü izleyerek ameliyatı gerçekleştirir
  6. Kapanış: İşlem sonrası aletler çıkarılır, kesiler kapatılır

Laparoskopi Türleri

Tanısal Laparoskopi:

  • Teşhis amacıyla yapılır
  • Karın içi organlar değerlendirilir
  • Biyopsi alınabilir
  • Endometriozis, yapışıklık, kısırlık nedenlerinin araştırılması

Operatif Laparoskopi:

  • Tedavi amacıyla yapılır
  • Kist çıkarma, miyom ameliyatı, histerektomi vb.

Laparoskopinin Avantajları

Açık cerrahiye (laparotomi) göre laparoskopinin birçok üstünlüğü vardır:

Hasta İçin Avantajlar

ÖzellikLaparoskopiAçık Cerrahi
Kesi boyutu5-12 mm (3-4 adet)10-15 cm
AğrıAzFazla
Hastanede kalış0-1 gün3-5 gün
İşe dönüş1-2 hafta4-6 hafta
İz (skar)MinimalBelirgin
Kan kaybıAzDaha fazla
Enfeksiyon riskiDüşükDaha yüksek
Yapışıklık riskiDüşükDaha yüksek

Cerrahi Avantajlar

  • Büyütülmüş görüntü: Kamera ile 10-15 kat büyütme
  • Daha iyi görüş: Karın içi detaylı görülebilir
  • Hassas diseksiyon: İnce dokular daha iyi korunur
  • Daha az doku hasarı: Minimal manipülasyon

Jinekolojide Laparoskopik İşlemler

1. Yumurtalık Kisti Ameliyatları

Laparoskopik Kistektomi:

  • Sadece kistin çıkarılması
  • Yumurtalık korunur
  • Dermoid kist, endometrioma, basit kistler
  • En sık yapılan laparoskopik işlemlerden biri

Laparoskopik Ooferektomi:

  • Yumurtalığın tamamının çıkarılması
  • Büyük veya şüpheli kistlerde
  • Menopoz sonrası kadınlarda

Yumurtalık kisti hakkında detaylı bilgi

2. Endometriozis Cerrahisi

Endometriozis Eksizyon/Ablasyonu:

  • Endometriozis odaklarının çıkarılması veya yakılması
  • Yapışıklıkların giderilmesi (adezyolizis)
  • Ağrı ve kısırlık tedavisinde etkili

Endometrioma (Çikolata Kisti) Ameliyatı:

  • Kist duvarının dikkatli çıkarılması
  • Yumurtalık dokusunun korunması

Endometriozis hakkında detaylı bilgi

3. Miyom Ameliyatları

Laparoskopik Miyomektomi:

  • Miyomların çıkarılması, rahmin korunması
  • Çocuk isteği olan kadınlarda tercih edilir
  • Subserosal ve intramural miyomlarda uygulanır
  • Morselasyon ile parçalayarak çıkarma

Rahim miyomları hakkında detaylı bilgi

4. Histerektomi (Rahim Alınması)

Total Laparoskopik Histerektomi (TLH):

  • Tüm işlem laparoskopik olarak yapılır
  • Rahim ve rahim ağzı çıkarılır
  • En az invaziv yöntem

Laparoskopik Destekli Vajinal Histerektomi (LAVH):

  • Laparoskopi ile başlanır
  • Vajinal yoldan tamamlanır

Laparoskopik Supraservikal Histerektomi:

  • Rahim gövdesi çıkarılır
  • Rahim ağzı (serviks) korunur

Endikasyonlar:

  • Miyomlar
  • Anormal uterin kanama
  • Endometriozis
  • Uterin prolapsus
  • Jinekolojik kanserler (bazı evrelerde)

5. Tüp Ligasyonu (Kalıcı Doğum Kontrolü)

Laparoskopik Tubal Ligasyon:

  • Fallop tüplerinin bağlanması veya kesilmesi
  • Kalıcı doğum kontrol yöntemi
  • Günübirlik işlem
  • Klip, halka veya elektrokoter ile

6. Ektopik (Dış) Gebelik Tedavisi

Laparoskopik Salpingostomi:

  • Tüp açılarak gebelik dokusu çıkarılır
  • Tüp korunur

Laparoskopik Salpingektomi:

  • Tüpün tamamı çıkarılır
  • Ciddi hasarlı veya tekrarlayan vakalarda

7. Kısırlık Araştırması ve Tedavisi

Tanısal Laparoskopi:

  • Tüplerin açık olup olmadığının kontrolü
  • Endometriozis araştırması
  • Yapışıklık değerlendirmesi
  • Pelvik anatomi incelemesi

Kromopertübasyon:

  • Tüplerden boya geçirilerek açıklık kontrolü

Adezyolizis:

  • Yapışıklıkların giderilmesi

8. Over Drilling (PCOS Tedavisi)

Laparoskopik Over Drilling:

  • PCOS’ta yumurtalık kapsülünün delinmesi
  • İlaçlara yanıt vermeyen hastalarda
  • Yumurtlamayı tetikleyebilir

PCOS hakkında detaylı bilgi

9. Pelvik Taban Cerrahisi

Laparoskopik Sakrokolpopeksi:

  • Vajinal tepe prolapsusu tedavisi
  • Mesh ile askılama

Laparoskopik Burch Kolposüspansiyonu:

  • Stres inkontinans tedavisi

10. Jinekolojik Onkoloji İşlemleri

Laparoskopik Lenf Nodu Diseksiyonu:

  • Pelvik ve paraaortik lenf nodlarının çıkarılması
  • Kanser evrelemesinde

Laparoskopik Radikal Histerektomi:

  • Erken evre rahim ağzı kanserinde
  • Parametrium dahil geniş çıkarım

Ameliyat Öncesi Hazırlık

Ameliyattan Önce

Genel Hazırlık:

  • Preoperatif değerlendirme ve testler
  • Anestezi konsültasyonu
  • Kan testleri, EKG, akciğer grafisi (gerekirse)
  • İlaç kullanımı değerlendirmesi

Ameliyattan 1 Hafta Önce:

  • Kan sulandırıcı ilaçları bırakma (doktor onayıyla)
  • Aspirin, ibuprofen gibi ilaçları kesme
  • Bitkisel takviyeler hakkında doktora danışma

Ameliyattan 1 Gün Önce:

  • Hafif yemekler
  • Bağırsak temizliği (gerekirse)
  • Gece yarısından sonra aç kalma

Ameliyat Günü:

  • Aç olarak gelme (en az 6-8 saat)
  • Rahat giysiler giyme
  • Makyaj, oje, takı çıkarma
  • Refakatçi ile gelme

Ameliyat Öncesi Sorulacak Sorular

  • Ameliyat ne kadar sürecek?
  • Kaç kesi yapılacak?
  • Hastanede ne kadar kalacağım?
  • Ne zaman normal aktivitelere dönebilirim?
  • Hangi komplikasyonlar olabilir?
  • Açık cerrahiye geçiş ihtimali var mı?

Ameliyat Sonrası İyileşme Süreci

Hastanede (0-1 Gün)

Ameliyat Sonrası İlk Saatler:

  • Derlenme odasında takip
  • Ağrı kontrolü
  • Bulantı kontrolü
  • Vital bulgular izlemi
  • İdrar sondası (genellikle kısa süreli)

Aynı Gün veya Ertesi Gün:

  • Yürümeye başlama (erken mobilizasyon önemli)
  • Sıvı gıdalarla beslenme başlama
  • Ağrı kesici kullanımı
  • Çoğu hasta aynı gün veya ertesi gün taburcu olur

Evde İyileşme (1-2 Hafta)

İlk Hafta:

  • Hafif ağrı ve şişkinlik normal
  • Omuz ağrısı olabilir (CO2 gazına bağlı, geçici)
  • Yorgunluk normal
  • Bol sıvı tüketimi
  • Hafif yürüyüşler
  • Kabızlıktan kaçınma

Yapılmaması Gerekenler:

  • ❌ Ağır kaldırma (>5 kg, 2-4 hafta)
  • ❌ Yoğun egzersiz
  • ❌ Cinsel ilişki (2-4 hafta veya doktor onayına kadar)
  • ❌ Küvette banyo, havuz, deniz (kesiler iyileşene kadar)
  • ❌ Uzun süreli araba kullanma

Tam İyileşme (2-6 Hafta)

İşlem Tipiİşe DönüşTam İyileşme
Tanısal laparoskopi3-5 gün1-2 hafta
Kistektomi1-2 hafta2-4 hafta
Miyomektomi2-3 hafta4-6 hafta
Histerektomi2-4 hafta4-6 hafta

Doktora Ne Zaman Başvurmalı?

Aşağıdaki durumlarda hemen doktora başvurun:

  • 🚨 38°C üzeri ateş
  • 🚨 Şiddetli veya artan karın ağrısı
  • 🚨 Kesi yerlerinde kızarıklık, şişlik, akıntı
  • 🚨 Ağır vajinal kanama
  • 🚨 Bulantı, kusma (24 saatten fazla)
  • 🚨 İdrar yapamama
  • 🚨 Nefes darlığı veya göğüs ağrısı
  • 🚨 Bacakta şişlik veya ağrı (pıhtı şüphesi)

Laparoskopinin Riskleri ve Komplikasyonlar

Laparoskopi güvenli bir yöntemdir ancak her cerrahi gibi riskleri vardır:

Genel Riskler (<%1-2)

  • Enfeksiyon
  • Kanama
  • Anestezi komplikasyonları
  • Yara iyileşme sorunları

Laparoskopiye Özgü Riskler

Trokar Yaralanmaları:

  • Bağırsak yaralanması
  • Mesane yaralanması
  • Damar yaralanması
  • Çok nadir ama ciddi olabilir

Gaz Komplikasyonları:

  • Cilt altı amfizem
  • CO2 embolisi (çok nadir)

Termal Hasar:

  • Elektrokoter ile çevre doku hasarı

Açık Cerrahiye Geçiş

Bazı durumlarda laparoskopiden açık cerrahiye geçiş gerekebilir:

  • Yoğun yapışıklıklar
  • Kontrol edilemeyen kanama
  • Beklenmedik bulgular
  • Teknik zorluklar

Bu oran deneyimli cerrahlarda %1-5 civarındadır.


Robotik Cerrahi

Robotik Cerrahi Nedir?

Robotik cerrahi, laparoskopinin gelişmiş bir formudur. Cerrah, robot kollarını kontrol eden bir konsolda oturarak ameliyatı gerçekleştirir.

Da Vinci Robotik Sistemi

En yaygın kullanılan robotik cerrahi sistemidir.

Özellikleri:

  • 3D görüntü
  • 10x büyütme
  • El titremesini filtreler
  • 540° hareket açısı (insan elinden fazla)
  • Ergonomik çalışma pozisyonu

Robotik Cerrahinin Avantajları

  • Daha hassas hareketler
  • Dar alanlarda daha iyi manevra
  • Cerrah için daha az yorgunluk
  • Karmaşık işlemlerde kolaylık

Robotik Cerrahinin Dezavantajları

  • Yüksek maliyet
  • Daha uzun ameliyat süresi (kurulum)
  • Dokunma hissi yok
  • Her merkezde bulunmaz

Jinekolojide Robotik Cerrahi Kullanımı

  • Robotik histerektomi
  • Robotik miyomektomi
  • Robotik sakrokolpopeksi
  • Jinekolojik onkoloji cerrahileri

Laparoskopi Yapılamayan Durumlar

Bazı durumlarda laparoskopi kontrendike veya zor olabilir:

Göreceli Kontrendikasyonlar:

  • Çok büyük kitleler
  • Yaygın karın içi yapışıklıklar
  • İleri evre kanser
  • Ağır kardiyopulmoner hastalık
  • Şiddetli obezite
  • Geçirilmiş çok sayıda karın ameliyatı

Kesin Kontrendikasyonlar:

  • Hemodinamik instabilite (şok)
  • Yaygın peritonit
  • Karın ön duvarı enfeksiyonu
  • Düzeltilemeyen koagülopati

Sık Sorulan Sorular

Laparoskopi ameliyatı ağrılı mı?

Laparoskopi, açık cerrahiye göre çok daha az ağrılıdır. Ameliyat sonrası hafif-orta şiddette ağrı olabilir ve ağrı kesicilerle kontrol altına alınır. Omuz ağrısı da yaşanabilir (karın içindeki CO2 gazına bağlı), bu genellikle 1-2 gün içinde geçer. Çoğu hasta 3-5 gün içinde ağrı kesiciye ihtiyaç duymaz.

Laparoskopi sonrası ne kadar hastanede kalınır?

Çoğu laparoskopik jinekolojik işlem sonrası hastanede kalış süresi 0-1 gündür. Basit işlemlerde (kistektomi, tubal ligasyon) aynı gün taburcu olunabilir. Daha kapsamlı işlemlerde (histerektomi) 1 gece kalış gerekebilir. Açık cerrahide ise 3-5 gün hastanede kalış gerekir.

Laparoskopi sonrası izler kalır mı?

Laparoskopi kesilerı çok küçüktür (5-12 mm) ve zamanla neredeyse görünmez hale gelir. Genellikle göbek içi ve bikini hattında yapıldığı için estetik açıdan avantajlıdır. Açık cerrahideki 10-15 cm’lik kesi ile karşılaştırıldığında iz çok daha minimal kalır.

Laparoskopi sonrası ne zaman işe dönebilirim?

İşe dönüş süresi yapılan işleme ve işin niteliğine göre değişir. Masa başı işlerde 1 hafta içinde dönülebilir. Fiziksel aktivite gerektiren işlerde 2-4 hafta beklemek gerekebilir. Histerektomi sonrası genellikle 2-4 hafta istirahat önerilir.

Laparoskopi sonrası ne zaman cinsel ilişkiye girilebilir?

Genellikle ameliyattan 2-4 hafta sonra veya doktorunuzun onay verdiği zamanda cinsel ilişkiye girilebilir. Histerektomi sonrası vajinal manşetin iyileşmesi için 6-8 hafta beklenmesi önerilir. Ağrı veya kanama olmadığından emin olun.

Laparoskopi sonrası hamile kalabilir miyim?

Evet, laparoskopi genellikle doğurganlığı etkilemez, hatta bazı durumlarda (endometriozis, yapışıklık, kist) tedavi ile doğurganlığı artırır. Miyomektomi sonrası genellikle 3-6 ay beklenmesi önerilir. Doktorunuz size özel bilgi verecektir.

Her ameliyat laparoskopik yapılabilir mi?

Çoğu jinekolojik ameliyat laparoskopik yapılabilir ancak her durum uygun değildir. Çok büyük kitleler, ileri evre kanserler veya yoğun yapışıklıklar açık cerrahi gerektirebilir. Cerrahınız sizin için en uygun yöntemi belirleyecektir.

Laparoskopi ile açık ameliyat arasındaki fark nedir?

Laparoskopide 3-4 küçük kesi (5-12 mm) yapılırken, açık cerrahide 10-15 cm’lik tek büyük kesi yapılır. Laparoskopi daha az ağrı, daha kısa iyileşme, daha küçük iz ve daha az komplikasyon oranı sunar. Ancak her durum laparoskopiye uygun olmayabilir.


Sonuç

Laparoskopik cerrahi, jinekolojide devrim niteliğinde bir gelişmedir. Daha küçük kesiler, daha az ağrı, daha hızlı iyileşme ve daha iyi kozmetik sonuçlar sunar. Günümüzde birçok jinekolojik ameliyat laparoskopik olarak güvenle yapılabilmektedir.

Ameliyat kararı aldıysanız, cerrahınızla laparoskopik seçenekleri mutlaka konuşun. Deneyimli bir cerrah elinde laparoskopi güvenli ve etkili bir yöntemdir.

Minimal invaziv cerrahi teknikleri sürekli gelişmektedir. Robotik cerrahi ve tek port laparoskopi gibi yeni teknikler, hastalar için daha da iyi sonuçlar vaat etmektedir.


Önemli Uyarı: Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Herhangi bir sağlık sorununuz varsa mutlaka bir sağlık profesyoneline danışınız. Tedavi kararları, hastanın bireysel durumuna göre uzman hekim tarafından verilmelidir.

Son güncelleme: Ocak 2026 | GynLobby Kadın Sağlığı Platformu

Similar Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *