Rahim Ağzı Kanseri: Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Rahim ağzı kanseri (serviks kanseri), rahim ağzında başlayan ve dünyada kadınlarda en sık görülen kanser türlerinden biridir. Neredeyse tüm rahim ağzı kanserleri HPV (Human Papilloma Virüs) enfeksiyonuyla ilişkilidir. İyi haber şu ki, rahim ağzı kanseri önlenebilir ve erken teşhis edildiğinde tedavi edilebilir bir kanserdir. Düzenli smear testi ve HPV aşısı ile bu kanser büyük ölçüde engellenebilir.

Bu Makalede Öğrenecekleriniz

Rahim ağzı kanseri nedir
HPV ve kanser ilişkisi
Risk faktörleri
Belirtiler ve bulgular
Tanı ve evreleme
Tedavi yöntemleri
Önleme ve tarama
Sık sorulan sorular ve uzman yanıtları

Rahim Ağzı Kanseri Nedir?

Rahim ağzı (serviks), rahmin alt kısmında bulunan ve vajinaya açılan dar, silindirik bölümdür. Rahim ağzı kanseri, bu bölgedeki hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla oluşur.

Kanser genellikle yavaş gelişir. Önce normal hücreler anormal hale gelir (displazi veya CIN), ardından yıllar içinde bu anormal hücreler kansere dönüşebilir. Bu yavaş ilerleme, düzenli tarama ile erken teşhis ve önleme imkanı sağlar.

Rahim Ağzı Kanseri İstatistikleri

Dünyada: Kadınlarda 4. en sık görülen kanser
Yıllık yeni vaka: Dünyada ~660.000
Türkiye’de: Yılda ~4.500 yeni vaka
HPV ilişkisi: Vakaların %99’undan fazlası HPV kaynaklı
Önlenebilirlik: Tarama ve aşı ile %90+ önlenebilir
Erken evrede sağkalım: 5 yıllık sağkalım %90+

Rahim Ağzı Kanseri Türleri

1. Skuamöz Hücreli Karsinom (%70-80)

En sık görülen tip
Rahim ağzının dış kısmını döşeyen hücrelerden kaynaklanır
HPV ile güçlü ilişkili

2. Adenokarsinom (%10-20)

Rahim ağzı kanalını döşeyen salgı bezlerinden kaynaklanır
Son yıllarda oranı artmaktadır
HPV ile ilişkili (özellikle HPV 18)

3. Adenoskuamöz Karsinom (%3-5)

Her iki hücre tipinin özelliklerini taşır

4. Diğer Nadir Tipler

Küçük hücreli karsinom
Nöroendokrin tümörler

HPV ve Rahim Ağzı Kanseri İlişkisi

HPV Nasıl Kanser Yapar?

Rahim ağzı kanserlerinin %99’undan fazlası HPV (Human Papilloma Virüs) enfeksiyonuyla ilişkilidir.

Süreç:

HPV cinsel yolla bulaşır
Virüs rahim ağzı hücrelerini enfekte eder
Çoğu enfeksiyon bağışıklık sistemi tarafından temizlenir (%90)
Kalıcı enfeksiyonda virüs hücre DNA’sına entegre olur
Anormal hücre değişiklikleri başlar (CIN)
Tedavi edilmezse 10-20 yılda kanser gelişebilir

Yüksek Riskli HPV Tipleri

HPV 16: Rahim ağzı kanserlerinin %50-60’ından sorumlu
HPV 18: Vakaların %10-20’sinden sorumlu
Diğer yüksek riskli tipler: 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59

HPV hakkında detaylı bilgi için tıklayın

Rahim Ağzı Kanseri Risk Faktörleri

Kesin Risk Faktörleri

HPV Enfeksiyonu:

En önemli risk faktörü
Kalıcı yüksek riskli HPV enfeksiyonu

Sigara:

Riski 2 kat artırır
Sigara kimyasalları rahim ağzı dokusunda birikir
Bağışıklık sistemini zayıflatır

Zayıf Bağışıklık Sistemi:

HIV enfeksiyonu
Organ nakli sonrası immünosupresif tedavi
Uzun süreli kortikosteroid kullanımı

Çok Sayıda Doğum:

3 veya daha fazla doğum riski artırır
Hormonal ve mekanik faktörler rol oynar

Diğer Risk Faktörleri

Erken yaşta cinsel aktivite başlangıcı (<18 yaş)
Çok sayıda cinsel partner
Partnerin çok sayıda partneri olması
Uzun süreli oral kontraseptif kullanımı (>5 yıl)
Diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar (klamidya, herpes)
Düşük sosyoekonomik düzey
Yetersiz tarama (smear testi yaptırmamak)
DES’e (dietilstilbestrol) maruz kalma (annede kullanım)
Ailede rahim ağzı kanseri öyküsü

Rahim Ağzı Kanseri Belirtileri

Erken Evre Belirtileri

Erken evrede genellikle belirti vermez. Bu nedenle düzenli smear testi çok önemlidir.

İlk belirtiler:

Cinsel ilişki sonrası kanama
Adet dönemleri arasında kanama
Menopoz sonrası kanama
Olağandışı vajinal akıntı (kanlı, sulu veya kötü kokulu)

İleri Evre Belirtileri

Kanser ilerledikçe:

Pelvik ağrı
Cinsel ilişkide ağrı
Bacak ağrısı veya şişliği
Sırt ağrısı
İdrar yaparken ağrı veya kan
Dışkılamada ağrı veya kan
Yorgunluk
Kilo kaybı
İştahsızlık
Böbrek yetmezliği bulguları (ileri evrede)

Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?

Cinsel ilişki sonrası kanama
Adetler arası kanama
Menopoz sonrası kanama
Anormal vajinal akıntı
Açıklanamayan pelvik ağrı
Smear testinde anormal sonuç

Rahim Ağzı Kanseri Tanısı

Tarama Testleri

Smear Testi (Pap Smear):

Rahim ağzından hücre örneği alınır
Anormal hücreler (displazi) saptanır
Kanser öncesi değişiklikleri erken yakalar
Smear testi hakkında detaylı bilgi

HPV Testi:

Yüksek riskli HPV varlığını saptar
Smear ile birlikte veya tek başına
30 yaş üstü kadınlarda önerilir

Tanısal Testler

Kolposkopi:

Rahim ağzının büyüteçli muayenesi
Anormal bölgelerin belirlenmesi
Biyopsi için rehberlik

Biyopsi:

Şüpheli bölgeden doku örneği alınır
Kesin tanı konulur
Punch biyopsi, LEEP veya konizasyon

Konizasyon (Koni Biyopsi):

Rahim ağzından koni şeklinde doku çıkarılır
Hem tanı hem tedavi amaçlı
CIN 2/3 tedavisinde kullanılır

Evreleme Testleri

Kanser tanısı konduktan sonra yaygınlığı belirlemek için:

Pelvik muayene (anestezi altında)
MR (Manyetik Rezonans)
BT (Bilgisayarlı Tomografi)
PET-CT
Sistoskopi (mesane incelemesi)
Rektoskopi (rektum incelemesi)

Rahim Ağzı Kanseri Evreleri

Rahim ağzı kanseri FIGO evreleme sistemi ile evrelenir:

Evre I: Kanser Rahim Ağzında Sınırlı

Evre IA: Mikroskopik kanser (sadece mikroskopla görülebilir)

IA1: ≤3 mm derinlik
IA2: 3-5 mm derinlik

Evre IB: Klinik olarak görülebilir tümör

IB1: ≤2 cm
IB2: 2-4 cm
IB3: >4 cm

Evre II: Rahim Ağzı Dışına Yayılmış (Pelvis Duvarına Ulaşmamış)

Evre IIA: Vajinanın üst 2/3’üne yayılmış Evre IIB: Parametriuma (rahim yanı dokuları) yayılmış

Evre III: Pelvis Duvarına veya Alt Vajinaya Yayılmış

Evre IIIA: Alt vajinaya yayılmış Evre IIIB: Pelvis duvarına yayılmış veya hidronefroz Evre IIIC: Lenf nodlarına yayılmış

Evre IV: Uzak Organlara Yayılmış

Evre IVA: Mesane veya rektuma yayılmış Evre IVB: Uzak metastaz (akciğer, karaciğer, kemik vb.)

Rahim Ağzı Kanseri Tedavisi

Tedavi; kanserin evresine, hastanın genel durumuna, yaşına ve çocuk isteğine göre planlanır.

Kanser Öncesi Lezyonların Tedavisi (CIN)

CIN 1 (Hafif Displazi):

Genellikle takip edilir
%60-70 kendiliğinden iyileşir

CIN 2/3 (Orta-Ağır Displazi):

LEEP (Loop Elektrocerrahi Eksizyon)
Konizasyon
Kriyoterapi
Lazer ablasyon

Erken Evre Tedavisi (Evre IA-IB1)

Cerrahi Seçenekleri:

Konizasyon:

Çok erken evrede (IA1)
Fertilite korumak isteyenler için

Basit Histerektomi:

Rahmin alınması
Çocuk istemeyen erken evre hastalar

Radikal Histerektomi:

Rahim, parametrium ve vajinanın üst kısmı
Pelvik lenf nodları
Evre IA2-IB için standart tedavi

Radikal Trakelektomi:

Rahim ağzı alınır, rahim korunur
Fertilite koruyucu cerrahi
Seçilmiş erken evre hastalar için

Lokal İleri Evre Tedavisi (Evre IB2-IVA)

Kemoradyoterapi:

Eş zamanlı kemoterapi ve radyoterapi
Standart tedavi yaklaşımı
Eksternal radyoterapi + brakiterapi
Sisplatin bazlı kemoterapi

Cerrahi:

Bazı durumlarda neoadjuvan kemoterapi sonrası

Metastatik/Nüks Hastalık Tedavisi (Evre IVB)

Sistemik kemoterapi
İmmünoterapi (pembrolizumab)
Hedefe yönelik tedaviler (bevasizumab)
Palyatif radyoterapi
Destekleyici bakım

Tedavi Yan Etkileri

Cerrahi:

Kanama, enfeksiyon
Mesane ve bağırsak sorunları
Lenfödem (bacak şişliği)
Erken menopoz (yumurtalıklar alınırsa)

Radyoterapi:

Vajinal kuruluk ve daralma
Mesane irritasyonu
Bağırsak sorunları
Erken menopoz
Yorgunluk

Kemoterapi:

Bulantı, kusma
Saç dökülmesi
Yorgunluk
Enfeksiyon riski
Nöropati

Rahim Ağzı Kanserinden Korunma

HPV Aşısı

En etkili korunma yöntemidir.

Hedef yaş: 9-14 yaş (ideal)
Önerilen yaş: 26 yaşına kadar herkes
Etkinlik: Kanseri önlemede %90+
Güvenlik: Milyonlarca doz uygulanmış, güvenlidir

HPV aşısı hakkında detaylı bilgi

Düzenli Smear Testi

21 yaşından itibaren başlamalı
21-29 yaş: 3 yılda bir smear
30-65 yaş: 5 yılda bir smear + HPV testi
Kanser öncesi değişiklikleri erken yakalar

Smear testi hakkında detaylı bilgi

Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Sigarayı bırakın: Riski yarı yarıya azaltır
Güvenli cinsel ilişki: Kondom kullanımı
Partner sayısını sınırlama
Bağışıklık sistemini güçlü tutun

Rahim Ağzı Kanseri Sonrası Yaşam

Takip

Tedavi sonrası düzenli takip önemlidir:

İlk 2 yıl: 3-4 ayda bir kontrol
3-5. yıl: 6 ayda bir kontrol
5 yıl sonra: Yılda bir kontrol

Takipte:

Jinekolojik muayene
Smear testi
Gerekirse görüntüleme

Yaşam Kalitesi

Psikolojik destek önemlidir
Cinsel sağlık danışmanlığı
Fiziksel rehabilitasyon
Destek grupları
Sağlıklı yaşam tarzı

Fertilite

Erken evrede fertilite koruyucu cerrahi mümkün olabilir
Tedavi öncesi yumurta dondurma değerlendirilebilir
Radyoterapi sonrası doğal gebelik genellikle mümkün değildir

Sık Sorulan Sorular

Rahim ağzı kanseri tamamen iyileşir mi?

Erken evrede yakalanan rahim ağzı kanseri yüksek oranda iyileşir. Evre I’de 5 yıllık sağkalım %90-95’tir. İleri evrelerde bu oran düşer. Bu nedenle düzenli smear testi ile erken tanı hayat kurtarıcıdır.

HPV aşısı rahim ağzı kanserini önler mi?

Evet, HPV aşısı rahim ağzı kanserini önlemede %90’ın üzerinde etkilidir. Aşı, kansere neden olan yüksek riskli HPV tiplerinden korur. Aşı yaptıran kadınların da smear testi yaptırmaya devam etmesi gerekir.

Rahim ağzı kanseri bulaşıcı mı?

Kanser bulaşıcı değildir. Ancak kansere neden olan HPV cinsel yolla bulaşır. HPV çok yaygın bir enfeksiyondur ve çoğu kişi yaşamının bir döneminde HPV ile karşılaşır. HPV’nin çoğu kendiliğinden iyileşir.

Rahim ağzı kanseri tedavisinden sonra hamile kalabilir miyim?

Tedavi tipine bağlıdır. Erken evrede fertilite koruyucu cerrahi (radikal trakelektomi) ile rahim korunabilir ve gebelik mümkün olabilir. Histerektomi veya radyoterapi sonrası doğal gebelik mümkün değildir. Tedavi öncesi doktorunuzla fertilite seçeneklerini konuşun.

Rahim ağzı kanseri genetik midir?

Rahim ağzı kanseri genellikle kalıtsal değildir. Temel neden HPV enfeksiyonudur. Ancak ailede rahim ağzı kanseri öyküsü varsa risk hafif artmış olabilir. Bu durumda düzenli tarama daha da önemlidir.

Rahim ağzı kanseri sadece cinsel aktif kadınlarda mı görülür?

Rahim ağzı kanseri neredeyse tamamen HPV kaynaklıdır ve HPV cinsel yolla bulaşır. Hiç cinsel ilişkiye girmemiş kadınlarda rahim ağzı kanseri son derece nadirdir. Ancak tek partneri olan kadınlarda da görülebilir çünkü HPV çok yaygındır.

Smear testim anormal çıktı, kanser mi oldum?

Hayır, anormal smear sonucu kanser demek değildir. Anormal sonuçların çoğu kanser öncesi değişikliklerdir (CIN) ve tedavi edilebilir. HPV enfeksiyonları sıklıkla anormal smear sonucuna neden olur ve çoğu kendiliğinden iyileşir.

Rahim ağzı kanseri belirtileri nelerdir?

Erken evrede genellikle belirti vermez. İlk belirtiler arasında cinsel ilişki sonrası kanama, adetler arası kanama ve anormal akıntı sayılabilir. İleri evrede pelvik ağrı, bacak ağrısı ve idrar/dışkılama sorunları görülebilir. Düzenli tarama erken tanı için şarttır.

Sonuç

Rahim ağzı kanseri önlenebilir ve erken tanı ile tedavi edilebilir bir kanserdir. HPV aşısı ve düzenli smear testi ile bu kanser büyük ölçüde engellenebilir.

Kendinizi ve sevdiklerinizi korumak için:

HPV aşısı olun veya çocuklarınıza yaptırın
Düzenli smear testi yaptırın
Sigarayı bırakın
Anormal belirtilerde doktora başvurun

Erken teşhis hayat kurtarır. Taramalarınızı ihmal etmeyin.

Önemli Uyarı: Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Herhangi bir sağlık sorununuz varsa mutlaka bir sağlık profesyoneline danışınız. Tedavi kararları, hastanın bireysel durumuna göre uzman hekim tarafından verilmelidir.

Son güncelleme: Ocak 2026 | GynLobby Kadın Sağlığı Platformu