Rahim Duvarı Kalınlaşması: Belirtileri ve Tedavisi

Rahim duvarı kalınlaşması (endometrial hiperplazi), rahim iç duvarını döşeyen endometrium tabakasının normalden fazla kalınlaşmasıdır. Genellikle hormonal dengesizlik sonucu oluşur ve tedavi edilmezse bazı türleri rahim kanserine ilerleyebilir. Erken tanı ve uygun tedavi ile tamamen iyileşebilen bir durumdur.

Bu Makalede Öğrenecekleriniz

Rahim duvarı kalınlaşması nedir ve neden oluşur
Hiperplazi türleri ve kanser riski
Belirtiler ve risk faktörleri
Tanı yöntemleri
Tedavi seçenekleri
Takip ve önleme
Sık sorulan sorular ve uzman yanıtları

Endometrial Hiperplazi Nedir?

Endometrial hiperplazi, rahim iç duvarındaki (endometrium) bezlerin ve stromal dokunun anormal çoğalmasıdır. Normal adet döngüsünde endometrium her ay kalınlaşır ve adet kanamasıyla dökülür. Hiperplazide bu denge bozulur ve endometrium aşırı kalınlaşır.

Normal Endometrium Kalınlığı

Dönem	Normal Kalınlık
Adet sırası	2-4 mm
Foliküler faz	4-8 mm
Ovulasyon	8-12 mm
Luteal faz	8-14 mm
Menopoz sonrası	<4-5 mm

Ne Zaman Kalınlaşma Denir?

Üreme çağında: >14-16 mm (döngüye göre)
Menopoz sonrası: >4-5 mm (kanama varsa)
Menopoz sonrası: >10-11 mm (kanama yoksa)

Endometrial Hiperplazi Neden Oluşur?

Ana Neden: Hormonal Dengesizlik

Hiperplazinin temel nedeni karşılanmamış östrojen etkisidir. Östrojen endometriumu kalınlaştırırken, progesteron bu etkiyi dengeler. Progesteron yetersizliğinde östrojen etkisi devam eder ve hiperplazi gelişir.

Östrojen Fazlalığı Nedenleri

1. Anovulasyon (Yumurtlama Olmaması):

Polikistik over sendromu (PCOS)
Perimenopoz dönemi
Obezite
Stres

2. Dışarıdan Östrojen Alımı:

Karşılanmamış östrojen tedavisi
Fitoöstrojenler (bitkisel)

3. Östrojen Üreten Durumlar:

Östrojen salgılayan over tümörleri
Obezite (yağ dokusunda östrojen üretimi)

4. İlaçlar:

Tamoksifen (meme kanseri ilacı)

Endometrial Hiperplazi Türleri

2014 WHO sınıflamasına göre iki ana tip vardır:

1. Atipisiz Hiperplazi (Atipik Hücre İçermeyen)

Hücrelerde anormal değişiklik yok
Kanser riski düşük (%1-3)
Progesteron tedavisine iyi yanıt verir
Çoğu kendiliğinden veya tedaviyle düzelir

2. Atipik Hiperplazi (Endometrial İntraepitelyal Neoplazi – EIN)

Hücrelerde anormal (atipik) değişiklikler var
Kanser riski yüksek (%25-40)
Kanser öncüsü kabul edilir
Daha agresif tedavi gerektirir

Kanser Riski Karşılaştırması

Hiperplazi Tipi	Kansere İlerleme Riski
Atipisiz basit	%1
Atipisiz kompleks	%3
Atipik basit	%8
Atipik kompleks	%29

Rahim Duvarı Kalınlaşmasının Belirtileri

Ana Belirti: Anormal Rahim Kanaması

Üreme Çağında:

Adetler arası kanama
Çok ağır adet kanaması (menoraji)
Uzun süren adetler (>7 gün)
Düzensiz kanamalar
Lekelenme

Menopoz Sonrası:

Herhangi bir vajinal kanama
Lekelenme bile önemlidir
Kanlı akıntı

Diğer Belirtiler

Pelvik ağrı veya basınç hissi (nadir)
Anemi belirtileri (halsizlik, solgunluk)
Çoğu zaman belirti vermeyebilir

⚠️ Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Adetler arası kanama
Menopoz sonrası herhangi bir kanama
Çok ağır veya uzun süren adetler
Düzensiz adet döngüsü
Açıklanamayan anemi

Risk Faktörleri

Yüksek Riskli Gruplar

Risk Faktörü	Açıklama
Obezite	BMI >30, yağ dokusunda östrojen üretimi
PCOS	Kronik anovulasyon
Diyabet	İnsülin direnci, obezite ile birlikte
Hiç doğum yapmamış olmak	Nulliparite
Erken adet başlangıcı	<12 yaş
Geç menopoz	>55 yaş
Tamoksifen kullanımı	Meme kanseri tedavisi
Karşılanmamış östrojen	Progesteronsuz HRT
Lynch sendromu	Herediter kanser sendromu
Ailede rahim/kolon kanseri	Genetik yatkınlık

Koruyucu Faktörler

Kombine oral kontraseptifler
Hormonal spiral (Mirena)
Doğum yapmış olmak
Sigara (paradoks olarak, ancak önerilmez!)

Tanı Yöntemleri

1. Transvajinal Ultrason

İlk değerlendirme yöntemidir.

Değerlendirilen:

Endometrium kalınlığı
Endometrium yapısı (homojen mi, heterojen mi)
Fokal lezyon varlığı (polip, miyom)

Sınırlılıkları:

Kalınlık ölçümü tek başına tanı koymaz
Biyopsi ile doğrulanmalıdır

2. Endometrial Biyopsi

Kesin tanı yöntemidir.

Yöntemler:

Pipelle biyopsi (ofiste)
D&C (dilatasyon ve küretaj)
Histeroskopi eşliğinde biyopsi

Endometrium biyopsisi hakkında detaylı bilgi

3. Histeroskopi

Rahim içinin kamera ile görüntülenmesi.

Avantajları:

Doğrudan görüntüleme
Hedefli biyopsi
Eş zamanlı tedavi (polip çıkarma)

Histeroskopi hakkında detaylı bilgi

4. Sonohisterografi (SIS)

Rahim içine sıvı verilerek yapılan ultrason.

Fokal lezyonları daha iyi gösterir
Polip ve miyom ayrımı

Tedavi Seçenekleri

Tedavi, hiperplazi tipine, hastanın yaşına ve çocuk isteğine göre planlanır.

Atipisiz Hiperplazi Tedavisi

1. Progesteron Tedavisi (İlk Seçenek)

Oral Progestinler:

Medroksiprogesteron asetat (MPA) 10-20 mg/gün
Megestrol asetat 40-160 mg/gün
Noretisteron 10-15 mg/gün
3-6 ay süreyle

Hormonal Spiral (LNG-IUS/Mirena):

Lokal progesteron etkisi
Çok etkili (%90+ yanıt)
6 ay-5 yıl kullanım
Doğurganlığı korur

2. Takip

3-6 ayda kontrol biyopsisi
Düzelme varsa takip devam
Düzelmezse tedavi değişikliği

3. Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Kilo verme (obezlerde)
Egzersiz
Diyabet kontrolü

Atipik Hiperplazi Tedavisi

1. Cerrahi Tedavi (Standart)

Histerektomi:

Çocuk isteği olmayanlarda ilk seçenek
Rahmin alınması
Kesin tedavi
Laparoskopik veya açık yöntem

2. Konservatif Tedavi (Çocuk İsteği Varsa)

Yüksek Doz Progesteron:

Megestrol asetat 160-320 mg/gün
LNG-IUS (Mirena)
Yakın takip şart
3 ayda bir biyopsi
Gebelik sonrası histerektomi önerilir

Konservatif Tedavi Şartları:

Güçlü çocuk isteği
Genç hasta
İnvaziv kanser dışlanmış
Sıkı takibe uyum
Risklerin anlaşılması

Tedavi Başarısı

Tedavi	Atipisiz	Atipik
Oral progesteron	%80-90	%50-70
LNG-IUS (Mirena)	%90-95	%70-80
Histerektomi	%100	%100

Takip Protokolü

Atipisiz Hiperplazi

Tedavi başlangıcından 3-6 ay sonra biyopsi
Düzelme varsa 6-12 ayda bir takip
LNG-IUS varsa yerinde kalabilir
2 negatif biyopsi sonrası yıllık takip

Atipik Hiperplazi (Konservatif Tedavi)

3 ayda bir biyopsi (düzelene kadar)
Düzelme sonrası gebelik teşviki
Gebelik tamamlandığında histerektomi önerisi
MR ile rahim kası invazyonu dışlanmalı

Nüks (Tekrarlama)

Tedavi sonrası tekrarlama olabilir (%15-40)
Risk faktörleri devam ediyorsa daha sık
Nükste tedavi planı gözden geçirilir

Endometrial Hiperplazi ve Kanser İlişkisi

Kansere İlerleme

Atipisiz hiperplazi: %1-3 (düşük risk)
Atipik hiperplazi: %25-40 (yüksek risk)
Tedavisiz atipik hiperplazi 10 yıl içinde %50’ye varan oranda kansere ilerleyebilir

Korunma

Risk faktörlerinin kontrolü
Düzenli takip
Progesteron tedavisi
Gerektiğinde cerrahi

Erken Tanının Önemi

Hiperplazi evresinde tedavi başarısı yüksek
Kanser öncesi müdahale mümkün
Anormal kanamayı ihmal etmeyin

Yaşam Tarzı ve Önleme

Kilo Kontrolü

Obezite en önemli değiştirilebilir risk faktörü
%5-10 kilo kaybı bile faydalı
BMI <25 hedeflenmeli

Beslenme

Önerilen:

Sebze ve meyveler
Tam tahıllar
Lifli gıdalar
Omega-3 yağ asitleri

Sınırlandırılması Gereken:

İşlenmiş gıdalar
Kırmızı et (aşırı tüketim)
Rafine şeker ve un
Trans yağlar

Egzersiz

Haftada 150 dakika orta yoğunlukta
İnsülin direncini azaltır
Kilo kontrolüne yardımcı

Hormon Tedavisi Alanlarda

Östrojen tedavisi progesteron ile kombine edilmeli
Düzenli kontroller
Anormal kanamada değerlendirme

Özel Durumlar

PCOS ve Hiperplazi

Kronik anovulasyon hiperplazi riskini artırır
Düzenli progesteron çekilme kanaması önerilir
3 ayda bir adet görmek önemli
OKS veya progesteron kullanımı

Tamoksifen Kullananlarda

Yıllık ultrason takibi
Anormal kanamada biyopsi
Polip ve hiperplazi riski artmış

Menopoz Sonrası

Herhangi bir kanama değerlendirilmeli
Endometrium >4-5mm ise biyopsi
Atrofi en sık nedendir ancak kanser dışlanmalı

Sık Sorulan Sorular

Rahim duvarı kalınlaşması kanser midir?

Hayır, rahim duvarı kalınlaşması (endometrial hiperplazi) kanser değildir. Ancak bazı türleri tedavi edilmezse kansere ilerleyebilir. Atipisiz hiperplazi düşük risklidir (%1-3), atipik hiperplazi ise kanser öncüsü kabul edilir (%25-40 risk). Erken tedavi ile tamamen iyileşir.

Rahim duvarı kalınlaşması belirtileri nelerdir?

En sık belirti anormal rahim kanamasıdır. Adetler arası kanama, çok ağır veya uzun süren adetler, düzensiz kanamalar görülebilir. Menopoz sonrası herhangi bir kanama mutlaka değerlendirilmelidir. Bazen hiç belirti vermeyebilir ve ultrason ile tesadüfen saptanabilir.

Rahim duvarı kalınlaşması tedavi edilebilir mi?

Evet, tedavi edilebilir. Atipisiz hiperplazi progesteron tedavisi ile %80-90 oranında düzelir. Hormonal spiral (Mirena) çok etkilidir. Atipik hiperplazide cerrahi (histerektomi) standart tedavidir, ancak çocuk isteği varsa konservatif tedavi denenebilir.

Rahim duvarı kalınlaşması hamile kalmayı engeller mi?

Hiperplazi hormonal dengesizlikle ilişkili olduğundan gebeliği zorlaştırabilir. Ancak tedavi sonrası hamile kalmak mümkündür. Progesteron tedavisi ile düzelme sağlandıktan sonra gebelik planlanabilir. Atipik hiperplazide gebelik sonrası histerektomi önerilir.

Rahim duvarı ne kadar kalınlıkta olmalı?

Normal kalınlık adet döngüsüne göre değişir: Adet sırasında 2-4mm, ovulasyonda 8-12mm, luteal fazda 8-14mm. Menopoz sonrası 4-5mm’nin altı normal kabul edilir. Bu değerlerin üzerinde kalınlaşma varsa değerlendirme gerekir.

Hormonal spiral (Mirena) hiperplazi tedavisinde etkili mi?

Evet, çok etkilidir. Mirena lokal progesteron salgılayarak endometriumu inceltir. Atipisiz hiperplazide %90-95 başarı oranı vardır. Hem tedavi hem koruma sağlar. 5 yıla kadar kullanılabilir ve doğurganlığı korur.

Rahim duvarı kalınlaşması tekrarlar mı?

Evet, risk faktörleri devam ediyorsa tekrarlayabilir (%15-40). Obezite, PCOS, anovulasyon devam ederse nüks riski yüksektir. Bu nedenle tedavi sonrası da düzenli takip ve yaşam tarzı değişiklikleri önemlidir.

Menopoz sonrası rahim duvarı kalınlaşması tehlikeli mi?

Menopoz sonrası endometrium normalde ince olmalıdır (<4-5mm). Kalınlaşma varsa kanser riski artmıştır ve mutlaka biyopsi yapılmalıdır. Çoğu durumda atrofi veya polip gibi iyi huylu nedenler saptanır, ancak kanser dışlanmalıdır.

Sonuç

Rahim duvarı kalınlaşması (endometrial hiperplazi), hormonal dengesizlik sonucu oluşan ve tedavi edilebilir bir durumdur. Anormal rahim kanaması en önemli belirtidir ve ihmal edilmemelidir.

Erken tanı ve uygun tedavi ile hiperplazi tamamen iyileşir ve kansere ilerleme önlenir. Atipisiz hiperplazi progesteron tedavisine iyi yanıt verirken, atipik hiperplazi daha agresif yaklaşım gerektirir.

Risk faktörleriniz varsa (obezite, PCOS, düzensiz adet) düzenli jinekolojik kontrol yaptırın. Anormal kanama durumunda beklemeden doktorunuza başvurun.

Önemli Uyarı: Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Herhangi bir sağlık sorununuz varsa mutlaka bir sağlık profesyoneline danışınız.

Son güncelleme: Ocak 2026 | GynLobby Kadın Sağlığı Platformu