Endometrium (Rahim) Biyopsisi Nedir? Ne Zaman ve Nasıl Yapılır?
Endometrium biyopsisi, rahim iç duvarından (endometrium) doku örneği alınarak patolojik inceleme yapılması işlemidir. Anormal rahim kanamaları, rahim duvarı kalınlaşması ve rahim kanseri şüphesinde tanı koymak için uygulanan önemli bir tanı yöntemidir. Erken tanı ile rahim kanseri tedavi edilebilir bir hastalıktır.
Bu Makalede Öğrenecekleriniz
- Endometrium biyopsisi nedir ve neden yapılır
- Biyopsi yöntemleri
- İşlem öncesi hazırlık
- Nasıl uygulanır
- Sonuçlar ne anlama gelir
- İşlem sonrası dikkat edilecekler
- Sık sorulan sorular ve uzman yanıtları
Endometrium Biyopsisi Nedir?
Endometrium biyopsisi, rahmin iç yüzeyini döşeyen endometrium tabakasından küçük bir doku örneği alınması işlemidir. Alınan doku mikroskop altında incelenerek hücresel yapı değerlendirilir.
Biyopsinin Amacı
- Anormal hücre değişikliklerini tespit etmek
- Rahim kanseri veya kanser öncesi durumları saptamak
- Hormonal bozuklukları değerlendirmek
- Anormal kanamanın nedenini bulmak
- Kısırlık araştırmasında endometriumu değerlendirmek
Ne Zaman Yapılır?
Ana Endikasyonlar:
- Anormal Rahim Kanaması:
- Adetler arası kanama
- Menopoz sonrası kanama
- Çok ağır veya uzun süren adetler
- Düzensiz kanamalar
- Ultrason Bulguları:
- Endometrium kalınlaşması
- Endometrial polip şüphesi
- Düzensiz endometrium yapısı
- Kanser Taraması:
- Rahim kanseri şüphesi
- Yüksek riskli hastalarda tarama
- Atipik endometrial hiperplazi takibi
- Kısırlık Araştırması:
- Ovulasyonun değerlendirilmesi
- Luteal faz defekti araştırması
- Kronik endometrit tanısı
- Hormon Tedavisi Takibi:
- Östrojen tedavisi alanlarda
- Tamoksifen kullananlarda
Endometrium Biyopsisi Kimlere Yapılmalı?
Yüksek Riskli Gruplar
- 45 yaş üstü anormal kanaması olan kadınlar
- Menopoz sonrası herhangi bir kanama
- Obezite (BMI >30)
- Diyabet
- Hipertansiyon
- Tamoksifen kullananlar
- Polikistik over sendromu (PCOS)
- Ailede rahim veya kolon kanseri öyküsü
- Hiç doğum yapmamış olmak
- Erken adet başlangıcı veya geç menopoz
- Lynch sendromu taşıyıcıları
35 Yaş Altında Ne Zaman Gerekli?
- Tedaviye yanıt vermeyen anormal kanama
- Ultrason bulguları şüpheli ise
- Risk faktörleri varsa (obezite, PCOS, anovulasyon)
Biyopsi Yöntemleri
1. Ofis (Poliklinik) Endometrial Biyopsi
En sık kullanılan yöntemdir. Anestezi gerektirmeden poliklinikte yapılır.
Pipelle Biyopsi:
- İnce, esnek plastik tüp kullanılır
- Rahim içine yerleştirilir ve vakumla örnek alınır
- 1-2 dakika sürer
- En yaygın kullanılan yöntem
- Minimal ağrı
Novak Küret:
- Metal küret ile örnek alınır
- Pipelle’den biraz daha fazla doku alınır
- Daha fazla rahatsızlık verebilir
2. Dilatasyon ve Küretaj (D&C)
Ameliyathanede, anestezi altında yapılır.
Ne Zaman Tercih Edilir:
- Ofis biyopsi yapılamadığında (servikal stenoz)
- Yetersiz örnek alındığında
- Eş zamanlı histeroskopi planlandığında
- Polip veya miyom çıkarılacaksa
İşlem:
- Rahim ağzı genişletilir (dilatasyon)
- Küret ile endometrium kazınır
- Daha kapsamlı örnek alınır
3. Histeroskopi Eşliğinde Biyopsi
Rahim içi kamera ile görüntülenerek hedefli biyopsi alınır.
Avantajları:
- Lezyonun doğrudan görülmesi
- Hedefli biyopsi
- Eş zamanlı tedavi (polip çıkarma)
Histeroskopi hakkında detaylı bilgi
İşlem Öncesi Hazırlık
Genel Hazırlık
- İşlem hakkında bilgilendirme
- Gebelik testi (üreme çağındaki kadınlarda)
- Son adet tarihi bilgisi
- Kullanılan ilaçların gözden geçirilmesi
Kan Sulandırıcı Kullananlar
| İlaç | Ne Yapılmalı |
|---|---|
| Aspirin | Doktorla görüşülmeli |
| Warfarin | INR kontrolü, doktor onayı |
| Yeni nesil antikoagülanlar | Doktorla görüşülmeli |
İşlem Günü
- Normal yemek yiyebilirsiniz
- İşlemden 1 saat önce ağrı kesici alınabilir (ibuprofen)
- Rahat giysiler tercih edin
- Refakatçi şart değil (ofis biyopsi için)
Ne Zaman Ertelenmeli?
- Gebelik varsa
- Aktif pelvik enfeksiyon varsa
- Ağır kanama varsa (göreceli)
- Servikal kanser şüphesi varsa
Pipelle Biyopsi Nasıl Yapılır?
Adım Adım İşlem
Adım 1: Pozisyon
- Jinekolojik muayene pozisyonunda yatılır
- Spekulum yerleştirilir
Adım 2: Rahim Ağzı Temizliği
- Antiseptik solüsyon ile temizlik
- Rahim ağzı görünür hale getirilir
Adım 3: Rahim Boyu Ölçümü
- Histerometre ile rahim derinliği ölçülür
- Genellikle 6-10 cm arası
Adım 4: Pipelle Yerleştirme
- İnce pipelle tüpü rahim içine ilerletilir
- Fundusa (rahim tabanına) kadar ulaştırılır
Adım 5: Örnek Alma
- Pipelle içindeki piston çekilerek vakum oluşturulur
- Tüp döndürülerek farklı alanlardan örnek alınır
- İşlem 30-60 saniye sürer
Adım 6: Patoloji
- Alınan doku patoloji kabına konur
- Laboratuvara gönderilir
İşlem Sırasında Ne Hissedilir?
Normal Hisler
- Spekulum yerleştirilirken hafif basınç
- Pipelle girerken kramp benzeri ağrı
- Örnek alınırken kasılma hissi
- Genellikle 1-2 dakika sürer
Ağrı Düzeyi
| Değerlendirme | Oran |
|---|---|
| Ağrısız veya minimal | %40-50 |
| Hafif-orta ağrı | %40-45 |
| Şiddetli ağrı | %5-10 |
Ağrıyı Azaltmak İçin
- İşlem öncesi ağrı kesici (ibuprofen 400-600mg)
- Derin nefes alma
- Kasları gevşetme
- Doktorla iletişim
Kimler Daha Fazla Ağrı Hisseder?
- Doğum yapmamış kadınlar
- Menopoz sonrası kadınlar
- Anksiyetesi yüksek olanlar
- Servikal stenoz olanlar
Biyopsi Sonuçları
Normal Bulgular
Proliferatif Endometrium:
- Adet döngüsünün ilk yarısı
- Östrojen etkisi altında
- Normal bulgu
Sekretuar Endometrium:
- Adet döngüsünün ikinci yarısı
- Ovulasyon sonrası
- Progesteron etkisi
- Normal bulgu
Atrofik Endometrium:
- Menopoz sonrası
- İnce, inaktif doku
- Normal bulgu (postmenopozal)
Anormal Bulgular
Endometrial Hiperplazi:
- Rahim iç duvarının aşırı kalınlaşması
- Atipili veya atipisiz olabilir
| Tip | Kanser Riski | Yaklaşım |
|---|---|---|
| Atipisiz hiperplazi | %1-3 | Progesteron tedavisi |
| Atipik hiperplazi | %25-40 | Cerrahi veya yakın takip |
Endometrial Polip:
- Lokalize aşırı büyüme
- Genellikle iyi huylu
- Histeroskopi ile çıkarılabilir
Kronik Endometrit:
- Rahim iç zarı iltihabı
- Antibiyotik tedavisi
- Kısırlık nedeni olabilir
- Rahim kanseri tanısı
- Evreleme ve tedavi gerektirir
- En sık tip: Endometrioid adenokarsinom
Rahim kanseri hakkında detaylı bilgi
Yetersiz Örnek
Bazen alınan doku yetersiz olabilir:
- Tekrar biyopsi gerekebilir
- D&C veya histeroskopi planlanabilir
- Menopoz sonrası atrofi normaldir
İşlem Sonrası
Normal Beklentiler
- Hafif kramp (birkaç saat)
- Hafif lekelenme veya kanama (1-3 gün)
- Hemen günlük aktivitelere dönülebilir
Yapılması Gerekenler
- Ağrı kesici alınabilir (parasetamol, ibuprofen)
- Normal aktivitelere devam edilebilir
- İşlem günü ağır egzersizden kaçının
Kısıtlamalar (İlk 24-48 Saat)
- Tampon kullanmayın (varsa kanama için ped kullanın)
- Cinsel ilişkiden kaçının
- Vajinal duş yapmayın
Ne Zaman Doktora Başvurmalı?
- 🚨 Ateş (38°C ve üzeri)
- 🚨 Şiddetli karın ağrısı
- 🚨 Ağır kanama (saatte 1 pedden fazla)
- 🚨 Kötü kokulu akıntı
- 🚨 3 günden uzun süren kanama
Endometrium Biyopsisinin Güvenilirliği
Doğruluk Oranı
- Endometrial kanser tespitinde: %90-95
- Hiperplazi tespitinde: %80-90
- Fokal lezyonlarda (polip): Daha düşük
Sınırlılıkları
- Fokal lezyonları atlayabilir
- Yetersiz örnek riski
- Servikal stenozda zor olabilir
- Submüköz miyomları değerlendiremez
Ne Zaman Histeroskopi Gerekir?
- Biyopsi yetersiz veya tanısal değilse
- Ultrason ile biyopsi uyumsuzsa
- Fokal lezyon şüphesinde
- Tekrarlayan anormal kanamada
Özel Durumlar
Menopoz Sonrası Kadınlarda
- Herhangi bir kanama biyopsi endikasyonudur
- Endometrium ≥4-5mm ise biyopsi önerilir
- Atrofik endometrium en sık bulgudur
- Kanser dışlanmalıdır
Tamoksifen Kullananlarda
- Yıllık değerlendirme önerilir
- Anormal kanamada biyopsi şart
- Polip ve hiperplazi riski artmış
Kısırlık Hastalarında
- Ovulasyon değerlendirmesi
- Kronik endometrit tanısı
- Endometrial reseptivite testi
- Genellikle adet öncesi (21-24. gün) alınır
Alternatif ve Tamamlayıcı Yöntemler
Transvajinal Ultrason
- İlk değerlendirmede kullanılır
- Endometrium kalınlığını ölçer
- Fokal lezyonları gösterebilir
- Biyopsinin yerini tutmaz
Sonohisterografi (SIS)
- Rahim içine sıvı verilerek ultrason
- Polip ve miyomları daha iyi gösterir
- Kavite değerlendirmesi
Histeroskopi
- Altın standart görüntüleme
- Doğrudan görüntü + hedefli biyopsi
- Eş zamanlı tedavi imkanı
Sık Sorulan Sorular
Endometrium biyopsisi ağrılı mı?
Biyopsi sırasında kısa süreli kramp benzeri ağrı hissedilir. Çoğu kadın bunu tolere eder ve işlem 1-2 dakikada tamamlanır. İşlem öncesi ağrı kesici almak rahatsızlığı azaltır. Doğum yapmış kadınlarda genellikle daha az ağrı hissedilir.
Endometrium biyopsisi sonrası kanama ne kadar sürer?
Hafif lekelenme veya kanama 1-3 gün sürebilir, bu normaldir. Ağır kanama (saatte 1 pedden fazla) veya 3 günden uzun süren kanama varsa doktora başvurmalısınız. Çoğu kadında kanama çok hafiftir veya hiç olmaz.
Biyopsi sonucu ne kadar sürede çıkar?
Patoloji sonuçları genellikle 5-10 iş günü içinde çıkar. Laboratuvara ve inceleme yoğunluğuna göre değişebilir. Acil durumlarda daha hızlı sonuç alınabilir. Doktorunuz sonuçları sizinle paylaşacaktır.
Endometrium biyopsisi sonrası hamile kalabilir miyim?
Evet, biyopsi doğurganlığı etkilemez. İşlemden sonraki döngüde hamile kalabilirsiniz. Biyopsi rahim iç duvarına minimal hasar verir ve hızla iyileşir. Kısırlık araştırması için yapılan biyopsiler de gebeliği etkilemez.
Biyopsi sonucu hiperplazi çıkarsa ne olur?
Hiperplazi tedavi edilebilir bir durumdur. Atipisiz hiperplazi progesteron tedavisi ile düzelir. Atipik hiperplazi ise daha yakın takip veya cerrahi gerektirebilir. Doktorunuz tipine göre tedavi planı oluşturacaktır.
Endometrium biyopsisi kanser yayılmasına neden olur mu?
Hayır, biyopsi kanser yayılmasına neden olmaz. Bu yaygın bir yanlış inanıştır. Biyopsi sadece tanı için küçük bir doku örneği alır ve kanserin yayılma riskini artırmaz. Aksine erken tanı hayat kurtarır.
Biyopsi ne sıklıkla tekrarlanmalı?
Bu tamamen sonuçlara ve risk faktörlerine bağlıdır. Normal sonuçlarda rutin tekrar gerekmez. Hiperplazi tedavisi sonrası 3-6 ayda kontrol biyopsisi önerilir. Yüksek riskli hastalarda yıllık değerlendirme yapılabilir.
Menopoz sonrası her kanamada biyopsi gerekli mi?
Evet, menopoz sonrası herhangi bir kanama mutlaka değerlendirilmelidir. Çoğu durumda neden atrofi gibi iyi huyludur, ancak rahim kanseri dışlanmalıdır. Ultrason ile birlikte biyopsi önerilir.
Sonuç
Endometrium biyopsisi, rahim içi anormalliklerin tanısında güvenli, etkili ve kolay uygulanabilen bir yöntemdir. Özellikle anormal rahim kanaması olan kadınlarda rahim kanserinin erken tanısını sağlar.
Menopoz sonrası kanama, kalınlaşmış endometrium veya açıklanamayan kanamalar mutlaka değerlendirilmelidir. Biyopsi basit bir işlemdir ve erken tanı hayat kurtarır.
Doktorunuz biyopsi öneriyorsa korkmayın. Bu işlem sayesinde ciddi hastalıklar erken evrede yakalanabilir ve tedavi edilebilir.
Önemli Uyarı: Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Herhangi bir sağlık sorununuz varsa mutlaka bir sağlık profesyoneline danışınız.
Son güncelleme: Ocak 2026 | GynLobby Kadın Sağlığı Platformu