Karın Zarı Kanseri: Belirtileri, Tanısı ve Tedavisi

Karın zarı kanseri (primer peritoneal karsinom), karın boşluğunu döşeyen periton zarından kaynaklanan nadir bir kanser türüdür. Over kanseri ile çok benzer özelliklere sahiptir ve aynı şekilde tedavi edilir. Yumurtalıkları alınmış kadınlarda bile görülebilir. Optimal sitoredüktif cerrahi ve kemoterapi ile tedavi edilir.

Bu Makalede Öğrenecekleriniz

Karın zarı kanseri nedir
Over kanseri ile benzerlikleri
Risk faktörleri ve genetik yatkınlık
Belirtiler
Tanı yöntemleri ve evreleme
Cerrahi tedavi ve sitoredüksiyon
Kemoterapi ve hedefe yönelik tedaviler
Prognoz ve takip
Sık sorulan sorular ve uzman yanıtları

Karın Zarı Kanseri Nedir?

Karın zarı (periton), karın boşluğunun iç yüzeyini ve karın içi organları kaplayan ince bir zardır. Primer peritoneal karsinom, bu zarın yüzeyinden kaynaklanan kanserdir.

Periton Anatomisi

Karın duvarını kaplar (parietal periton)
Organları sarar (viseral periton)
Over yüzey epiteli ile aynı embriyolojik kökenden gelir
Bu nedenle over kanseri ile benzer özellikler gösterir

Epidemiyoloji

Nadir görülür
Over kanseri vakalarının %10-15’i aslında peritoneal kanserdir
Ortalama tanı yaşı: 60-65
BRCA mutasyonu taşıyıcılarında daha sık
Profilaktik ooferektomi sonrası bile görülebilir

Over Kanseri ile İlişki

Primer peritoneal karsinom:

Over kanseri ile histolojik olarak aynı
Aynı kemoterapi rejimleri etkili
Aynı cerrahi yaklaşım uygulanır
Prognoz benzer
BRCA mutasyonu ile benzer ilişki

Primer Peritoneal Karsinom Tanı Kriterleri

Bir kanserin “primer peritoneal” olarak kabul edilmesi için:

Her iki over normal boyutta veya büyümüş ancak iyi huylu değişikliklerle
Ekstraovarian tutulum ovarian tutulumdan fazla
Ovarian tutulum varsa:
- Kortikal tutulum yok veya
- Tümör <5×5 mm veya
- Sadece yüzey tutulumu
Histolojik olarak seröz tip (en sık)

Risk Faktörleri

Genetik Risk Faktörleri

Risk Faktörü	Açıklama
BRCA1 mutasyonu	En önemli risk faktörü
BRCA2 mutasyonu	Yüksek risk
Lynch sendromu	Artmış risk
Aile öyküsü	Over/peritoneal kanser öyküsü

BRCA Mutasyonu ve Peritoneal Kanser

BRCA taşıyıcılarında ömür boyu peritoneal kanser riski: %2-5
Risk azaltıcı salpingo-ooferektomi sonrası bile risk devam eder
Bu nedenle RRSO sonrası takip önemli

Diğer Risk Faktörleri

İleri yaş
Hiç doğum yapmamış olmak
Endometriozis
Talc kullanımı (tartışmalı)

Koruyucu Faktörler

Doğum yapmış olmak
Emzirme
Oral kontraseptifler
Tüp ligasyonu

Karın Zarı Kanseri Belirtileri

Erken Evrede

Belirtiler belirsiz ve özgül değildir:

Karında şişkinlik
Sindirim sorunları
Erken doyma hissi
İştah kaybı
Hafif karın ağrısı

İleri Evrede

Belirgin karın şişliği (asit)
Karın ağrısı
Bağırsak tıkanıklığı belirtileri
Bulantı, kusma
Kilo kaybı
Nefes darlığı (asit veya plevral efüzyon)
Yorgunluk

Belirti Özellikleri

Over kanseri belirtileri ile aynı
Belirtiler genellikle geç ortaya çıkar
Çoğu hasta ileri evrede tanı alır
“Sessiz” seyir

Tanı Yöntemleri

1. Fizik Muayene

Karın muayenesi (asit, kitle)
Pelvik muayene
Rektal muayene

2. Görüntüleme

Transvajinal Ultrason:

Overlerin değerlendirilmesi
Asit varlığı
Pelvik kitle

BT (Bilgisayarlı Tomografi):

Peritoneal tutulumun değerlendirilmesi
Omental kek (kalınlaşmış omentum)
Asit
Lenf nodu değerlendirmesi
Metastaz taraması

MR:

Pelvik yapıların detaylı değerlendirmesi
Over normal görünürken peritoneal hastalık

PET-BT:

Yaygınlığın değerlendirilmesi
Nüks tespiti

3. Tümör Belirteçleri

Belirteç	Özellik
CA-125	Yüksek (%80-90)
HE4	Destekleyici
CA-125 + HE4 (ROMA)	Risk değerlendirmesi

4. Asit Sitolojisi

Parasentez ile asit örneği
Malign hücre aranması
Tanıya yardımcı

5. Kesin Tanı

Biyopsi:

Laparoskopi veya laparotomi ile
Peritoneal biyopsi
Histopatolojik inceleme

Cerrahi Eksplorasyon:

Çoğu zaman kesin tanı cerrahide konur
Frozen section
Kapsamlı evreleme

Evreleme

Primer peritoneal karsinom, over kanseri evreleme sistemi (FIGO) ile evrelenir.

Evre III (Çoğu Vaka)

Tanı anında çoğu hasta evre III’tedir:

Peritoneal yayılım var
Lenf nodu tutulumu olabilir

Alt Evre	Tanım
IIIA	Mikroskobik peritoneal metastaz
IIIB	Makroskobik peritoneal metastaz ≤2 cm
IIIC	Makroskobik peritoneal metastaz >2 cm ve/veya lenf nodu

Evre IV

Alt Evre	Tanım
IVA	Plevral efüzyon (sitoloji pozitif)
IVB	Uzak metastaz (karaciğer parankimi, dalak, ekstraabdominal)

Tedavi

Tedavi over kanseri ile aynı prensiplere dayanır.

Tedavi Prensipleri

Maksimal sitoredüktif cerrahi
Platin bazlı kemoterapi
Hedefe yönelik tedavi / İdame

1. Cerrahi Tedavi

Sitoredüktif Cerrahi Amacı:

Görünür tüm tümörün çıkarılması
Optimal sitoredüksiyon = Rezidü yok veya <1 cm
Prognozun en önemli belirleyicisi

Standart Cerrahi Prosedür:

Median laparotomi
Total histerektomi
Bilateral salpingo-ooferektomi
Omentektomi
Peritonektomi
Lenf nodu diseksiyonu
Bağırsak rezeksiyonu (gerekirse)
Diyafram peritonektomisi (gerekirse)
Splenektomi (gerekirse)

Sitoredüksiyonun Önemi:

Rezidü Tümör	Medyan Sağkalım
Rezidü yok	60-80 ay
Rezidü <1 cm	40-50 ay
Rezidü >1 cm	20-30 ay

Cerrahi Zamanlama

Primer Sitoredüksiyon:

Hastalık rezektabl görünüyorsa tercih edilir
Hasta cerrahiye uygunsa

Neoadjuvan Kemoterapi + İnterval Sitoredüksiyon:

Yaygın hastalık, optimal cerrahi şansı düşük
Hasta genel durumu zayıf
3-4 kür kemoterapi → Cerrahi → Kemoterapi

2. Kemoterapi

Standart Rejim:

Karboplatin + Paklitaksel
3 haftada bir, 6 kür

İntraperitoneal Kemoterapi:

Karın içine doğrudan uygulama
Optimal sitoredüksiyon sonrası
Sağkalım avantajı
Yan etkileri daha fazla

HIPEC (Sıcak Kemoterapi):

Ameliyat sırasında karın içine sıcak kemoterapi
Seçilmiş hastalarda
Over/peritoneal kanserde artan kullanım

HIPEC hakkında detaylı bilgi

3. Hedefe Yönelik Tedaviler

Bevacizumab:

Anti-VEGF (damar oluşumunu engelleyici)
İleri evre ve nükste
Kemoterapi ile birlikte ve idame

PARP İnhibitörleri:

Olaparib, niraparib, rucaparib
BRCA mutasyonlu hastalarda çok etkili
HRD pozitif hastalarda da etkili
İdame tedavisinde
Sağkalımı önemli ölçüde uzatır

İmmünoterapi:

Pembrolizumab (MSI-H/dMMR’de)
Klinik çalışmalar devam ediyor

Jinekolojik Onkolog Farkı

Neden Jinekolojik Onkolog?

Karın zarı kanseri cerrahisi mutlaka jinekolojik onkolog tarafından yapılmalıdır:

Optimal sitoredüksiyon deneyimi
Karmaşık cerrahi prosedürler
Multidisipliner yaklaşım
Daha iyi sağkalım sonuçları

Jinekolojik Onkolog ile:

Optimal sitoredüksiyon oranı: %70-80
Genel cerrah ile: %30-40

Jinekolojik onkoloji önemi hakkında detaylı bilgi

Prognoz

5 Yıllık Sağkalım

Evre	5 Yıllık Sağkalım
Evre III (optimal)	%40-50
Evre III (suboptimal)	%20-30
Evre IV	%15-25

Prognostik Faktörler

Olumlu:

Optimal sitoredüksiyon (en önemli)
BRCA mutasyonu (kemoterapiye iyi yanıt)
Platin duyarlılığı
İyi performans durumu
Düşük tümör yükü

Olumsuz:

Suboptimal sitoredüksiyon
Platin direnci
Yaygın hastalık
Kötü performans durumu
Yaşlı hasta

Takip

Takip Programı

Süre	Sıklık
İlk 2 yıl	2-4 ayda bir
3-5. yıl	3-6 ayda bir
5. yıldan sonra	Yılda bir

Takipte Yapılanlar

Semptom sorgulaması
Fizik muayene
CA-125 (başlangıçta yüksekse)
Görüntüleme (semptom veya belirteç yükselmesinde)

Nüks

Nüks sık görülür (%70-80)
Platin-duyarlı nüks (>6 ay): Platin bazlı tedavi
Platin-dirençli nüks (<6 ay): Non-platin tedavi
Sekonder sitoredüksiyon: Seçilmiş vakalarda

BRCA Mutasyonu ve Önleme

BRCA Taşıyıcılarında

Risk azaltıcı salpingo-ooferektomi (RRSO) önerilir
RRSO over kanseri riskini %80-90 azaltır
Ancak peritoneal kanser riski tamamen ortadan kalkmaz (%2-5)

RRSO Sonrası

Düzenli takip devam etmeli
Karın belirtilerine dikkat
CA-125 takibi (tartışmalı)
Peritoneal kanser gelişebileceği bilinmeli

Genetik Danışmanlık

Şu durumlarda genetik test önerilir:

Ailede over/peritoneal kanser
Ailede meme kanseri
Aşkenazi Yahudi kökeni
Tanı anında tüm peritoneal kanser hastalarına

Sık Sorulan Sorular

Karın zarı kanseri nedir?

Karın zarı kanseri (primer peritoneal karsinom), karın boşluğunu döşeyen periton zarından kaynaklanan kanserdir. Over kanseri ile çok benzer özelliklere sahiptir ve aynı şekilde tedavi edilir. Nadir görülür ve çoğu hasta ileri evrede tanı alır.

Karın zarı kanseri ile over kanseri aynı mı?

Aynı değildir ama çok benzerdir. Her ikisi de aynı embriyolojik kökenden gelir, histolojik olarak aynı görünür ve aynı tedavi uygulanır. Karın zarı kanseri overler normalken veya alınmış olsa bile gelişebilir. Prognoz ve tedavi yanıtı benzerdir.

Yumurtalıkları alınmış kadınlarda karın zarı kanseri olur mu?

Evet, olabilir. Overler alınsa bile periton zarı vücutta kaldığı için peritoneal kanser gelişebilir. Özellikle BRCA mutasyonu taşıyıcılarında risk azaltıcı ooferektomi sonrası bile %2-5 peritoneal kanser riski devam eder. Bu nedenle takip önemlidir.

Karın zarı kanseri belirtileri nelerdir?

Karında şişkinlik, erken doyma, iştah kaybı, sindirim sorunları, karın ağrısı gibi belirsiz belirtiler görülür. İleri evrede belirgin asit, kilo kaybı, nefes darlığı ve bağırsak tıkanıklığı belirtileri olabilir. Belirtiler over kanseri ile aynıdır.

Karın zarı kanseri tedavi edilebilir mi?

Tam kür zor olsa da, optimal cerrahi ve modern tedavilerle uzun süreli sağkalım mümkündür. Optimal sitoredüksiyon yapılan hastalarda 5 yıllık sağkalım %40-50’dir. PARP inhibitörleri özellikle BRCA mutasyonlu hastalarda tedavi başarısını artırmıştır.

Karın zarı kanserinde ameliyat nasıl yapılır?

Amaç görünür tüm tümörün çıkarılmasıdır (sitoredüksiyon). Rahim, yumurtalıklar, omentum, tutulu periton, gerekirse bağırsak, dalak, diyafram rezeksiyonu yapılır. Ameliyat kapsamlı ve uzundur, jinekolojik onkolog tarafından yapılmalıdır.

BRCA mutasyonu taşıyorsam ne yapmalıyım?

Jinekolojik onkolog ve genetik danışman ile görüşmelisiniz. Risk azaltıcı salpingo-ooferektomi (yumurtalık ve tüplerin alınması) over kanseri riskini %80-90 azaltır. Ancak peritoneal kanser riski tamamen ortadan kalkmaz, takip devam etmelidir.

Karın zarı kanserinde HIPEC faydalı mı?

HIPEC (sıcak kemoterapi), ameliyat sırasında karın içine sıcak kemoterapi uygulanmasıdır. Over ve peritoneal kanserde seçilmiş hastalarda faydalı olabilir. Özellikle interval sitoredüksiyon sırasında kullanımı araştırılmaktadır. Deneyimli merkezlerde uygulanmalıdır.

Sonuç

Karın zarı kanseri (primer peritoneal karsinom), over kanseri ile benzer özelliklere sahip nadir bir kanserdir. Yumurtalıkları alınmış kadınlarda bile görülebilir. Belirtiler belirsiz olduğundan çoğu hasta ileri evrede tanı alır.

Optimal sitoredüktif cerrahi tedavinin temel taşıdır ve jinekolojik onkolog tarafından yapılmalıdır. Kemoterapi ve PARP inhibitörleri ile tedavi başarısı artmıştır. BRCA mutasyonu taşıyıcıları için genetik danışmanlık ve risk azaltıcı cerrahi önemlidir.

Karında açıklanamayan şişkinlik, sindirim sorunları veya ağrı gibi belirtileriniz varsa doktorunuza başvurun. Erken değerlendirme hayat kurtarabilir.

Önemli Uyarı: Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Herhangi bir sağlık sorununuz varsa mutlaka bir sağlık profesyoneline danışınız.

Son güncelleme: Ocak 2026 | GynLobby Kadın Sağlığı Platformu